یادگیری دیجیتال نوین؛فرصتها،ظرفیت ها ومخاطرات تربیتی

عصر حاضر، عصر تحولات بنیادین و شتابان در تمامی عرصه های زیست انسانی است و نظام آموزش و پرورش به عنوان متولی اصلی تعلیم و تربیت، بیش از هر نهاد دیگری تحت تاثیر این دگرگونی ها، به ویژه در حوزه فناوری های ارتباطی و اطلاعاتی قرار گرفته است. یادگیری دیجیتال نوین دیگر صرفا یک ابزار کمک آموزشی یا یک انتخاب حاشیه ای نیست، بلکه به پارادایم غالب و بستر اصلی فرایندهای یاددهی و یادگیری مبدل شده است. این پژوهش با هدف بررسی عمیق و همه جانبه «یادگیری دیجیتال نوین؛ فرصت ها، ظرفیت ها و مخاطرات تربیتی» تدوین یافته است. در این راستا، با بهره گیری از روش توصیفی-تحلیلی و مرور نظام مند پیشینه پژوهشی، ابعاد گوناگون ورود فناوری به عرصه آموزش مورد واکاوی قرار گرفته است. نتایج این بررسی نشان می دهد که یادگیری دیجیتال ظرفیت های بی بدیلی همچون شخصی سازی آموزش، دسترسی به منابع نامحدود اطلاعاتی، شکستن مرزهای زمان و مکان، ایجاد محیط های یادگیری تعاملی و شبیه سازی شده، و توسعه عدالت آموزشی را به همراه دارد. با این وجود، این گذار پارادایمی با مخاطرات و چالش های تربیتی عمیقی نیز همراه است. انزوای اجتماعی دانش آموزان، کاهش تعاملات چهره به چهره، اعتیاد اینترنتی، بحران های هویت در فضای سایبری، دسترسی به محتوای نامتناسب با سن، افت تمرکز و توجه عمیق، و تعمیق شکاف دیجیتال میان طبقات مختلف اقتصادی، از جمله مهم ترین این مخاطرات به شمار می روند. مقاله حاضر استدلال می کند که برای بهره مندی حداکثری از ظرفیت های یادگیری دیجیتال و تقلیل آسیب های آن، نظام آموزش و پرورش نیازمند بازطراحی الگوهای پداگوژیک، ارتقای سواد رسانه ای و دیجیتال در میان معلمان، دانش آموزان و والدین، و تدوین سیاست های کلان نظارتی و حمایتی است. در نهایت، راهکارهایی عملیاتی جهت هم افزایی میان آموزش سنتی و دیجیتال (آموزش ترکیبی) به منظور پرورش نسلی توانمند، اخلاق مدار و آماده برای مواجهه با چالش های هزاره سوم ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

یادگیری دیجیتال نوین ، فرصت های آموزشی ، ظرفیت های یادگیری ، مخاطرات تربیتی ، نظام آموزش و پرورش ، سواد رسانه ای ، فناوری اطلاعات.