بررسی بازار کار و تعاون در ایران؛ گذار از چالش های ساختاری به مدل توسعه پایدار مبتنی بر مشارکت اجتماعی

اقتصاد ایران در دهه اخیر با چالش های چندلایه ای در حوزه اشتغال مواجه بوده است که از نرخ بیکاری ساختاری جوانان تا عدم تحقق پتانسیل بخش تعاون در ایجاد اشتغال پایدار گسترده است. این مقاله با بهره گیری از رویکرد تحلیلی- راهبردی و با استناد به جدیدترین داده های میدانی و اسنادی، به واکاوی ریشه های این ناکامی ها می پردازد. یافته های تحقیق که مبتنی بر تحلیل گزارش های تخصصی مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی (گزارش شماره ۱۸۵۴۰، ۱۴۰۲)، آمارهای تفصیلی مرکز آمار ایران، و اسناد بین المللی از جمله گزارش های بانک جهانی و سازمان بین المللی کار است، نشان می دهد که سه عامل کلیدی در شکل دادن به این وضعیت نقش داشته اند: نخست، نارسایی های نهادی و ساختاری درون اقتصاد ایران؛ دوم، ضعف در حکمرانی بخش تعاون و عدم اجرای صحیح قوانین موجود و سوم، تشدید فشارهای برونزای تحریمی که به عنوان یک شوک خارجی عملکرد بازار کار را تحت تاثیر قرار داده است. مقاله حاضر با ارائه تحلیل های پشتیبانی شده از داده های دقیق، الگویی چندسطحی برای تحول بخش تعاون ارائه می دهد که در آن تحول دیجیتال، اصلاحات نهادی عمیق و دیپلماسی اقتصادی هوشمند به عنوان ارکان اصلی در نظر گرفته شده اند. این الگو نه تنها پاسخگوی چالش های کنونی است، بلکه می تواند اقتصاد ایران را در مسیر توسعه پایدار و مقاوم قرار دهد.

کلیدواژه ها:

اقتصاد ایران ، بازار کار ، تعاون