تحلیل انتقادی یادگیری شخصی سازی شده مبتنی بر هوش مصنوعی در آموزش: فرصت ها، چالش ها و پیامدهای تربیتی

گسترش سریع فناوری های هوش مصنوعی در نظام های آموزشی، زمینه ساز ظهور رویکرد «یادگیری شخصی سازی شده» شده است؛ رویکردی که مدعی تطبیق فرایند آموزش با ویژگی ها، نیازها و سرعت یادگیری هر یادگیرنده است. هدف پژوهش حاضر، تحلیل انتقادی یادگیری شخصی سازی شده مبتنی بر هوش مصنوعی و بررسی فرصت ها، چالش ها و پیامدهای تربیتی آن در آموزش معاصر است. روش پژوهش از نوع مطالعه مروری–تحلیلی بوده و با استفاده از اسناد، گزارش ها و مقالات علمی منتشرشده در پایگاه های معتبر بین المللی نظیر Scopus، Web of Science و Google Scholar انجام شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که یادگیری شخصی سازی شده مبتنی بر هوش مصنوعی می تواند به بهبود کیفیت یادگیری، افزایش انگیزش، ارتقای خودتنظیمی و پاسخ گویی بهتر به تفاوت های فردی یادگیرندگان منجر شود. با این حال، چالش هایی همچون مسائل اخلاقی، حریم خصوصی داده ها، سوگیری الگوریتمی، کاهش تعامل انسانی و تعمیق نابرابری های آموزشی، تحقق اهداف تربیتی این رویکرد را با مخاطره مواجه می سازد. نتایج پژوهش حاکی از آن است که بهره گیری موثر از هوش مصنوعی در آموزش، مستلزم بازاندیشی در فلسفه تعلیم و تربیت، بازتعریف نقش معلم و تدوین سیاست های آموزشی مبتنی بر عدالت، شفافیت و مسئولیت پذیری است. در پایان، پیشنهادهایی برای استفاده آگاهانه و تربیت محور از یادگیری شخصی سازی شده در نظام های آموزشی ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، یادگیری شخصی سازی شده ، آموزش نوین ، فلسفه تعلیم و تربیت ، عدالت آموزشی