تاثیر ذهنیت های والدانه ناکارآمد بر خودتنظیمی شناختی : نقش میانجی خودهمدلی و انعطاف روانشناختی

این پژوهش به بررسی تاثیر ذهنیت های والدانه ناکارآمد بر خودتنظیمی شناختی با توجه به نقش میانجی خودهمدلی و انعطاف روانشناختی می پردازد. ذهنیت های والدانه ناکارآمد شامل والد پرتوقع و والد سرزنشگر از جمله مفاهیم کلیدی در طرحواره درمانی هستند که می توانند بر توانایی فرد در تنظیم شناختی هیجانات تاثیر عمیقی بگذارند. والد پرتوقع به الگویی از تفکر اشاره دارد که در آن فرد انتظارات بسیار بالا و غیرواقعی از خود دارد و همواره خود را تحت فشار برای دستیابی به استانداردهای کمال گرایانه قرار می دهد. والد سرزنشگر نیز الگویی است که در آن فرد به شدت خود را سرزنش می کند و با خشونت درونی به اشتباهات خود واکنش نشان می دهد. این مطالعه با استفاده از روش توصیفی همبستگی و تحلیل مسیر بر روی ۳۲۰ دانشجوی دانشگاه تبریز در سال تحصیلی ۱۴۰۱-۱۴۰۲ انجام شد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه ذهنیت های والدانه، پرسشنامه تنظیم شناختی هیجان، مقیاس خودهمدلی و پرسشنامه پذیرش و عمل بودند. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از ضرایب همبستگی پیرسون، تحلیل مسیر و روش بوت استرپ انجام شد. یافته ها نشان داد که ذهنیت های والد پرتوقع و والد سرزنشگر به طور مستقیم و غیرمستقیم بر خودتنظیمی شناختی تاثیر منفی معناداری دارند. خودهمدلی و انعطاف روانشناختی نقش میانجی معناداری در رابطه بین ذهنیت های والدانه ناکارآمد و راهبردهای خودتنظیمی شناختی ایفا کردند. والد سرزنشگر تاثیر منفی قوی تری بر خودهمدلی داشت و خودهمدلی نقش میانجی قوی تری نسبت به انعطاف روانشناختی نشان داد. نتایج این پژوهش اهمیت مداخلات روانشناختی متمرکز بر افزایش خودهمدلی و انعطاف روانشناختی را در کاهش پیامدهای منفی الگوهای والدگری ناکارآمد برجسته می سازد و پیشنهاد می کند که درمانگران در کار با افراد دارای این ذهنیت ها بر تقویت منابع روانشناختی محافظتی تاکید کنند.

کلیدواژه ها:

ذهنیت های والدانه ناکارآمد ، خودتنظیمی شناختی ، خودهمدلی ، انعطاف روانشناختی ، طرحواره درمانی