تحلیل تطبیقی آرمانشهر در اندیشه اسلامی و آثار سعدی شیرازی و واکاوی مولفه های اخلاقی و اجتماعی جامعه ی ایده آل

دستیابی به جامعه ای سالم و دور از رذایل، همواره یکی از آرمان های بنیادین بشر بوده است که در ادیان، فلسفه و ادبیات با عناوینی چون یوتوپیا، مدینه فاضله و جامعه ی موعود مطرح گردیده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی بازتاب «آرمانشهر اسلامی» در آثار شیخ مصلح الدین سعدی شیرازی و سنجش میزان همپوشانی آن با مبانی دینی اسلام انجام شده است. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای است. یافته ها نشان می دهد که آرمانشهر ترسیم شده توسط سعدی، ریشه ای عمیق در آموزه های قرآنی و روایی دارد و بر دو محور اصلی «توحید/اخلاص» و «عدالت» استوار است. سعدی با عبور از توصیفات انتزاعی، با استفاده از قالب های حکایتی و اشعاری، ویژگی های فردی (مانند توکل، قناعت، پرهیز از ریا و غیبت) و ویژگی های اجتماعی (مانند احسان، نوع دوستی، یتیم نوازی و مسئولیت متقابل) را به عنوان ارکان جامعه ی آرمانی تبیین می کند. نتیجه آنکه، جامعه ی ایده آل از دیدگاه سعدی، تجلی گاه عملی ارزش های اسلامی است که در آن حاکمیت قانون الهی و رعایت حقوق متقابل شهروندان، زمینه ساز آرامش و کمال انسانی می گردد.

کلیدواژه ها:

آرمانشهر ، سعدی شیرازی ، مدینه فاضله ، عدالت اجتماعی ، اخلاق اسلامی ، بوستان و گلستان.