بررسی نقش درس مطالعات اجتماعی پایه پنجم در شکل گیری هویت ملی کودکان

کتاب درسی مطالعات اجتماعی پایه پنجم ابتدایی، به عنوان یکی از منابع اصلی آموزش مهارت های شهروندی، هویت سازی و درک محیط اجتماعی، می تواند نقش مهمی در تربیت نسلی آینده نگر ایفا کند. هویت ملی به عنوان عنصری حیاتی برای انسجام و پایداری جامعه،ریشه در دوران کودکی دارد. نظام آموزش و پرورش به ویژه از طریق کتب درسی، نقشی بی بدیل در شکل دهی به این هویت ایفا می کند. این مقاله با هدف بررسی نقش کتاب مطالعات اجتماعی پایه پنجم ابتدایی در شکل گیری هویت ملی کودکان و تحلیل آن در چارچوب آینده پژوهی و افق نوین آموزش و پرورش انجام شده است. روش پژوهش، تحلیل محتوای کیفی با رویکرد توصیفی-تحلیلی است. نتایج پژوهش نشان می دهد که این کتاب با مولفه هایی چون تاکید بر تاریخ ایران باستان و معاصر، معرفی شخصیت های ملی، نمادها (پرچم، سرود)، میراث فرهنگی و جغرافیای ایران، درصدد تقویت هویت ملی است. با این حال، در پرتو آینده پژوهی، نقاط ضعفی مانند توجه ناکافی به هویت چندلایه (جهانی، محلی، اسلامی)، مهارت های مورد نیاز جامعه آینده (تفکر نقاد، گفت وگوی بین فرهنگی)، و رویکرد کم رنگ به آموزش شهروندی جهانی مشاهده می شود. نتیجه گیری کلی حاکی از آن است که اگرچه این کتاب پایه های هویت ملی را مستحکم می سازد، اما برای هماهنگی با افق نوین آموزش و پرورش و نیازهای جهان پیچیده و متغیر فردا، نیاز به بازنگری با تاکید بر تلفیق هویت ملی با شهروندی جهانی، پرورش مهارت های آینده و بهره گیری از روش های فعال و فناورانه دارد.

کلیدواژه ها:

هویت ملی ، کتاب درسی ، مطالعات اجتماعی ، پایه پنجم ابتدایی ، آموزش هویت