ارزیابی و تبیین جایگاه اخلاق مراقبت در سیاست های آموزشی مدارس

پژوهش حاضر با هدف ارزیابی و تبیین جایگاه اخلاق مراقبت (Ethics of Care) در سیاست های آموزشی معاصر ایران و ارائه یک چارچوب نظری تلفیقی برای نهادینه ساختن رویکردی انسان محور در نظام آموزش و پرورش صورت گرفته است. چالش اصلی سیاست گذاری آموزشی در دوران مدرن، حرکت از مدل های تمرکزگرا و مبتنی بر کارایی (Efficiency) به سمت مدل هایی است که بر روابط، همدلی و نیازهای فردی دانش آموزان تاکید دارند. اخلاق مراقبت، با محوریت قرار دادن روابط متقابل، وابستگی های انسانی و مسئولیت پذیری اخلاقی در بستر تعاملی، می تواند شکاف های موجود در سیاست های صرفا حقوقی یا مبتنی بر استانداردسازی را پر کند. این مقاله با استفاده از روش شناسی تحلیلی-نظری، ابتدا مفاهیم بنیادین اخلاق مراقبت (به ویژه دیدگاه نل نادینگز) را واکاوی نموده و سپس آن را با نظریه های کلیدی روان شناختی و تربیتی مانند نظریه خودتعیین گری (SDT)، نظریه بار شناختی (CLT)، یادگیری معنادار آزوبل و ساخت گرایی اجتماعی پیوند می زند تا یک بنیان نظری منسجم برای سیاست گذاری شکل دهد. یافته های پژوهش نشان می دهد که ادغام اخلاق مراقبت در سیاست ها، مستلزم بازتعریف هویت حرفه ای معلم از یک مجری صرف به یک «پرورش دهنده رابطه» است و زمینه ساز تقویت عدالت آموزشی از طریق توجه به زمینه های زیست بوم فردی (Contextual Justice) خواهد بود. این پژوهش با ارائه یک مدل مفهومی تلفیقی، راهکارهایی برای سیاست گذاران جهت تدوین سیاست های انعطاف پذیر، مدیران برای حمایت از تعاملات اخلاقی در مدارس، و معلمان برای بازاندیشی در شیوه های تدریس ارائه می دهد. نوآوری این مطالعه در ارائه یک چارچوب تلفیقی چندوجهی است که اخلاق را نه به مثابه یک درس اخلاق رسمی، بلکه به مثابه یک پارادایم حاکم بر ساختار سیاست و اجرا می بیند.