نانو بسته بندی فعال با ترکیبات زیست فعال: مروری بر پایداری و ایمنی مواد غذایی

افزایش ضایعات مواد غذایی و نگرانی های رو به رشد پیرامون ایمنی، سلامت مصرف کننده و پایداری محیط زیستی، موجب توجه گسترده به بسته بندی های فعال به عنوان یکی از رویکردهای نوین در صنایع غذایی شده است. در این میان، ترکیبات زیست فعال با خواص ضد میکروبی و آنتی اکسیدانی، ظرفیت بالایی برای افزایش ماندگاری و حفظ کیفیت مواد غذایی دارند؛ با این وجود ناپایداری ذاتی، حساسیت به شرایط فرآوری و احتمال بروز اثرات نامطلوب حسی، کاربرد مستقیم آن ها را با محدودیت های جدی مواجه ساخته است. نانوکپسوله سازی به عنوان یک راهکار فناورانه، با محافظت از ترکیبات زیست فعال و فراهم سازی رهایش کنترل شده، امکان بهبود پایداری و کارایی عملکردی آن ها را فراهم کرده و بستر مناسبی برای توسعه بسته بندی های فعال مبتنی بر نانوفناوری ایجاد می کند. مقاله مروری حاضر با هدف بررسی نظام مند پیشرفت های اخیر در زمینه نانوکپسوله سازی ترکیبات زیست فعال و کاربرد آن ها در بسته بندی فعال مواد غذایی تدوین شده است. در ضمن انواع ترکیبات زیست فعال، چالش های مرتبط با کاربرد مستقیم آن ها، سامانه های مختلف نانوکپسوله سازی و مکانیسم های رهایش کنترل شده در فیلم ها و ماتریس های بسته بندی بررسی و جنبه های ایمنی نانو مواد، مهاجرت نانو ذرات به ماتریس غذایی و پیامدهای بالقوه آن ها بر سلامت مصرف کننده مورد توجه قرار گرفته است. نتایج این مرور نشان می دهد که نانوکپسوله سازی می تواند پیوند موثری میان کارایی عملکردی، ایمنی مصرف کننده و پایداری محیط زیستی در بسته بندی های غذایی نوین ایجاد کند، هرچند توسعه صنعتی این فناوری نیازمند ارزیابی های جامع تر ایمنی و تدوین چارچوب های نظارتی شفاف است.

کلیدواژه ها:

ایمنی مواد غذایی ، بسته بندی فعال ، پایداری محیط زیستی ، ترکیبات زیست فعال ، نانوکپسوله سازی