محصولات تراریخته و غنی شده زیستی به عنوان تغذیه درمانی: مرور سیستماتیک تاثیرات آن ها بر کنترل گلیسمی، ریسک قلبی-متابولیک و تعدیل حملات صرع

مقدمه: پیشرفت های نوین در زیست فناوری کشاورزی منجر به توسعه محصولات غذایی مهندسی شده و بیوفورتیفاید شده است که با ترکیبات زیست فعال، ریزمغذی های کارکردی و حتی پروتئین های درمانی غنی می شوند. این نوآوری ها امکان استفاده از غذاهای مهندسی شده را نه تنها به عنوان منبع تغذیه، بلکه به عنوان رویکردی مکمل در مدیریت اختلالات مزمن متابولیک و نورولوژیک فراهم کرده است. شواهد پژوهشی نشان می دهد برخی محصولات بیوفورتیفاید ممکن است پاسخ های گلیسمیک را تعدیل کرده، عوامل خطر کاردیومتابولیک را کاهش دهند و از طریق مسیرهای میکروبیوتا–متابولیک، بر الگوهای تشنج تاثیرگذار باشند. با این حال، یافته ها در مطالعات مختلف پراکنده و فاقد یک جمع بندی نظام مند هستند.هدف: این مرور سیستماتیک با هدف ارزیابی و تلفیق شواهد انسانی، تغذیه ای و پیش بالینی موجود درباره اثر غذاهای مهندسی شده و بیوفورتیفاید بر کنترل قند خون، پیامدهای کاردیومتابولیک و تعدیل تشنج انجام شد. همچنین مسیرهای مکانیسمی و خلاهای تحقیقاتی مرتبط با تغذیه درمانی شناسایی گردید.روش کار: جستجوی نظام مند در پایگاه های PubMed، Scopus، Web of Science و Embase از ابتدای ۲۰۱۰ تا ژانویه ۲۰۲۵ انجام شد. مطالعات کارآزمایی، کوهورت و مداخله ای که به ارزیابی اثر GM foods و محصولات biofortified بر نتایج متابولیک، قلبی عروقی یا عصبی پرداخته بودند وارد شدند. غربالگری طبق دستورالعمل PRISMA انجام شد و کیفیت مطالعات با ابزارهای Cochrane و NOS ارزیابی گردید.یافته ها: از ۹۱۲ رکورد اولیه، ۲۳ مطالعه (۱۵ کارآزمایی بالینی، ۵ کوهورت و ۳ مطالعه شبه تجربی) وارد تحلیل شدند. مصرف منظم محصولات مهندسی شده و غنی شده زیستی موجب کاهش میانگین ۰.۵۲ ٪ در HbA۱c، کاهش ۹ تا ۱۴٪ در LDL-C، افزایش mg/dL ۶.۸ در HDL-C و کاهش ۱۵-۲۶ ٪ در CRP و سایر مارکرهای التهابی گردید. همچنین پنج مطالعه کاهش ۱۸-۲۳ ٪ در امتیاز خطر ۱۰ ساله قلبی عروقی را گزارش کردند. در حوزه سلامت عصبی، هشت مطالعه بالینی و حیوانی نشان دادند که محصولات غنی شده با امگا–۳ و ویتامین B۶ می توانند با کاهش تحریک پذیری نورونی و بهبود وضعیت اکسیداتیو، شدت یا فراوانی حملات تشنجی را ۱۲-۳۵ ٪ کاهش دهند.نتیجه گیری: یافته ها نشان می دهد که غذاهای مهندسی شده ژنتیکی و محصولات غنی شده زیستی، بسته به ترکیب تغذیه ای خود، می توانند اثرات قابل توجهی بر کنترل گلوکز، بهبود پروفایل چربی، کاهش التهاب و کاهش خطر قلبی عروقی داشته باشند و شواهد اولیه حاکی از پتانسیل آن ها در تعدیل تشنج است.

کلیدواژه ها:

غذای اصلاح شده ژنتیکی ، غنی سازی زیستی ، دیابت ، بیماری های قلبی عروقی ، تشنج ، تغذیه درمانی