بررسی تاثیر آموزش های تخصصی هنرستان بر ارتقای شاخص های خلاقیت در دانش آموزان دوره متوسطه

با گذار نظام های اقتصادی و اجتماعی به سمت اقتصاد دانش بنیان، خلاقیت به عنوان یکی از ارکان اصلی شایستگی های سرمایه انسانی در قرن بیست ویکم شناخته شده است. در این میان، آموزش های فنی و حرفه ای و هنرستان ها به دلیل ماهیت عملی، مهارت محور و اکتشافی خود، پتانسیل بالقوه ای برای پرورش تفکر خلاق در دانش آموزان دوره متوسطه دارند. با وجود اهمیت نظری این موضوع، شواهد تجربی محدودی در مورد تاثیر مستقیم و کمی آموزش های تخصصی هنرستانی بر ابعاد مختلف خلاقیت (مانند روان بندی، انعطاف پذیری، اصالت و بسط پذیری) وجود دارد. هدف از این مقاله، بررسی و تحلیل تاثیر آموزش های تخصصی هنرستان بر ارتقای شاخص های خلاقیت در دانش آموزان دوره متوسطه بود. این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش اجرا، یک مطالعه مروری-تحلیلی با رویکرد کیفی بود. نتایج تحلیل ها نشان داد که آموزش های تخصصی هنرستانی همبستگی مثبت و معناداری با ارتقای شاخص های چهارگانه خلاقیت دارد. یافته ها حاکی از آن است که پروژه های عملی و باز، به ویژه در رشته های طراحی و هنرهای تجسمی، باعث تقویت «روان بندی» و «انعطاف پذیری شناختی» می شوند. همچنین، محیط های کارگاهی با فراهم آوردن بازخوردهای سازنده و فرصت های آزمایش و خطا، به افزایش «اصالت» و «بسط پذیری» در خروجی های دانش آموزان کمک شایانی می کنند. علاوه بر ابعاد شناختی، نتایج نشان داد که «خودکارآمدی خلاقانه» و تعاملات اجتماعی ناشی از کار گروهی، نقش میانجی مهمی در پالایش ایده ها و کاهش ترس از شکست ایفا می کنند.

کلیدواژه ها:

آموزش فنی و حرفه ای ، خلاقیت ، تفکر واگرا ، هنرستان ، یادگیری پروژه محور ، خودکارآمدی خلاقانه