تاثیر بودجه ریزی عملکردی در آموزش و پرورش

این پژوهش با هدف بررسی و تحلیل تاثیر به کارگیری نظام بودجه ریزی عملکردی (Performance-Based Budgeting – PBB) بر ابعاد مختلف نظام آموزش و پرورش، به ویژه کارایی تخصیص منابع، اثربخشی نتایج آموزشی و ارتقاء عدالت، انجام شده است. نظام بودجه ریزی سنتی مبتنی بر ورودی ها، غالبا منجر به تخصیص منابع بدون ارتباط مستقیم با خروجی ها و نتایج مورد انتظار می شود. در مقابل، بودجه ریزی عملکردی با تاکید بر اهداف مشخص، شاخص های کلیدی عملکرد (KPIs) و پاسخگویی در قبال نتایج، سازوکاری برای بهبود مدیریت مالی عمومی فراهم می آورد. این مقاله ضمن تشریح مبانی نظری PBB و مقایسه آن با رویکردهای سنتی، تاثیرات بالقوه این مدل بر بهبود کیفیت آموزش، کاهش نابرابری های آموزشی، چالش های پیاده سازی (از جمله مقاومت سازمانی و پیچیدگی تعریف شاخص های آموزشی) و الزامات زیرساختی لازم را بررسی می کند. همچنین، تجربیات موفق برخی کشورها مورد مطالعه قرار گرفته و راهکارهایی عملی برای بومی سازی این نظام در چارچوب نظام اداری و تربیتی ایران ارائه می شود. یافته ها نشان می دهد که پیاده سازی موفق PBB نیازمند تحول فرهنگی، تقویت ظرفیت های فنی کارکنان و طراحی شاخص هایی است که هم مقیاس پذیری مالی و هم اهداف کیفی تعلیم و تربیت را پوشش دهد.

کلیدواژه ها:

بودجه ریزی عملکردی ، آموزش و پرورش ، کارایی سازمانی ، عدالت آموزشی ، مدیریت عملکرد ، بودجه ریزی سنتی.