طراحی و پیاده سازی سیستمهای حسابداری مدیریت استراتژیک برای بهبود تصمیم گیری و عملکرد سازمانهای دانش بنیان

امروزه سازمانهای دانش بنیان به عنوان موتور محرکه اقتصاد دانش محور با چالشهای گوناگونی در حوزه تصمیم گیری استراتژیک و بهبود عملکرد مواجه هستند. یکی از راهکارهای موثر در این زمینه، پیاده سازی سیستمهای حسابداری مدیریت استراتژیک (SMA) است که هدف آن فراتر رفتن از گزارشگری سنتی و تقویت نگرش آینده نگرانه و رقابتی در سازمانها می باشد. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و استفاده از روش پدیدارشناسی تفسیری به بررسی تجربیات و دیدگاههای مدیران و حسابداران ارشد ۱۴ شرکت دانش بنیان ایرانی پرداخته است تا نقش، موانع و پیامدهای طراحی و پیاده سازی SMA در بهبود فرآیندهای تصمیم گیری و ارتقای عملکرد سازمانی را تبیین نماید. داده های پژوهش از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته عمیق گردآوری و با استفاده از رویکرد تحلیل مضمون براون و کلارک (۲۰۰۶) در شش مرحله تجزیه و تحلیل شد. نتایج استخراج شده در قالب پنج تم اصلی شامل (۱) درک و اهمیت رویکرد استراتژیک در حسابداری، (۲) نقش شفافیت و دسترسی به اطلاعات در تصمیم گیری، (۳) تسهیل همکاری بین بخشی، (۴) چالش ها و موانع پیاده سازی و (۵) دستاوردها و پیامدهای مثبت طبقه بندی گردید. تحلیل ها نشان داد استقرار SMA موجب تحول بنیادین در نگرش استراتژیک مدیران نسبت به فرایندهای مالی و سازمانی شده، شفافیت اطلاعاتی و سرعت تصمیم گیری را افزایش داده، تعامل و همکاری بین واحدهای مختلف سازمان را بهبود بخشیده و زمینه بهره گیری مطلوب تر از فرصت ها و مدیریت ریسک را فراهم ساخته است. از مهم ترین موانع و چالش ها مقاومت فرهنگی کارکنان در برابر تغییر، کمبود نیروی متخصص، ضعف زیرساخت های فناورانه و محدودیت های مالی برشمرده شد. با وجود این چالش ها، شرکت هایی که به آموزش مداوم، سرمایه گذاری در فناوری های نوین و توسعه فرهنگ سازمانی توجه بیشتری داشتند نتایج موفق تری در بهبود عملکرد و مزیت رقابتی کسب کردند. در پایان، پژوهش حاضر پیشنهاد می کند تقویت فرهنگ یادگیرنده، برنامه ریزی برای آموزش هدفمند و توسعه زیرساخت های فناوری اطلاعات رمز موفقیت پیاده سازی حسابداری مدیریت استراتژیک و ارتقای دوام عملکرد سازمان های دانش بنیان است.

کلیدواژه ها:

حسابداری مدیریت استراتژیک ، سازمان دانش بنیان ، تصمیم گیری ، عملکرد سازمانی ، مدل مفهومی