تاثیرات نادیده گرفته شده تحول دیجیتال بر حسابرسی و حسابداری در ایران

در سال های اخیر تحول دیجیتال به عنوان یکی از مولفه های کلیدی پیشرفت در نظام های مالی و حسابداری نقش مهمی در ارتقای شفافیت، دقت و کارایی ایفا کرده است. فناوری هایی نظیر هوش مصنوعی، داده کاوی، رایانش ابری و سامانه های خودکار فرآیندهای حسابرسی و حسابداری را در سطح جهانی متحول ساخته اند. با این حال در فضای حرفه ای ایران این تحول اغلب به شکل سطحی درک شده و جنبه های پنهان یا نادیده گرفته شده آن به ویژه پیامدهای نهادی، زیرساختی و فرهنگی کمتر مورد توجه قرار گرفته است. این پژوهش از نوع مروری نظام مند و به شیوه توصیفی-تحلیلی انجام شده است. منابع علمی و پژوهشی داخلی و خارجی از پایگاه هایی نظیر SID، Springer، ScienceDirect و Magiran در بازه زمانی ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۴ گردآوری و تحلیل شده اند. معیارهای ورود شامل تمرکز بر تاثیر فناوری های نوین بر حسابرسی و حسابداری و بررسی چالش ها و فرصت های تحول دیجیتال در بسترهای مشابه ایران بوده است. مرور مطالعات نشان می دهد که آمادگی دیجیتال در میان حسابداران و حسابرسان ایرانی به ویژه در حوزه هایی چون هوش مصنوعی، امنیت سایبری و تحلیل داده های بزرگ بسیار محدود است. چالش های اساسی شامل ضعف آموزش های مهارتی، فقدان چارچوب های مقرراتی به روز، مقاومت فرهنگی در برابر فناوری و نبود هماهنگی بین نهادهای دولتی، حرفه ای و دانشگاهی است. همچنین مشخص شد که ارتباط معناداری میان مهارت دیجیتال و کیفیت حسابرسی از راه دور تاکنون در ایران بررسی نشده و این خلا پژوهشی آثار مهمی بر اعتبار فرآیندهای حسابرسی دارد. نادیده گرفتن الزامات تحول دیجیتال در حرفه های مالی نه تنها منجر به کاهش کیفیت گزارشگری و افزایش ریسک های سیستمی می شود بلکه تهدیدی جدی برای شفافیت، اعتماد عمومی و اثربخشی کنترل های داخلی به شمار می رود. پژوهش حاضر با شناسایی شکاف های علمی و حرفه ای بر ضرورت تدوین سیاست های بومی در آموزش دیجیتال، ایجاد چارچوب های حقوقی فناورانه و گسترش مطالعات میدانی تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

تحول دیجیتال ، حسابرسی ، حسابداری ، ایران ، مهارت دیجیتال ، امنیت سایبری