بررسی وقفه زمانی پرداخت سود و عوامل مرتبط با آن در بازار سهام ایران

در نظام های مالی پیشرفته و در حال توسعه سود تقسیمی همواره به عنوان یکی از کانال های اصلی بازگشت سرمایه به سهامداران تلقی می شود. با این حال آنچه در عمل اهمیت بسزایی دارد نه فقط تصمیم به پرداخت سود بلکه نحوه و زمان پرداخت آن است. در بازار سرمایه ایران، علی رغم تصویب سود نقدی در مجامع عمومی مشاهده می شود که شرکت ها در عمل با تاخیرهای گاه قابل توجهی اقدام به پرداخت سود می کنند. این وقفه زمانی نه تنها قدرت خرید سهامداران را کاهش می دهد بلکه می تواند موجب تضعیف اعتماد عمومی به شرکت ها و کاهش جذابیت سرمایه گذاری در بازار سهام شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل موثر بر وقفه زمانی پرداخت سود در بازار سهام ایران طراحی شده است. در این راستا، داده های مالی، ساختاری و حاکمیتی ۱۳۵ شرکت بورسی طی دوره زمانی ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۲ گردآوری و تحلیل شده است. برخلاف مطالعات پیشین که عمدتا از روش های صرفا آماری یا کلاسیک استفاده کرده اند، در این تحقیق از یک رویکرد ترکیبی شامل تحلیل محتوای کیفی گزارش های مالی، مدل سازی علی مبتنی بر نظریه داده بنیاد (Grounded Theory) و در ادامه اعتبارسنجی یافته ها از طریق مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) بهره گرفته شده است. یافته ها نشان می دهد که متغیرهایی نظیر ساختار مالکیت، وضعیت نقدینگی، سیاست های شرکتی، سطح افشا و کیفیت گزارشگری مالی به شکل معناداری بر وقفه پرداخت سود تاثیرگذار هستند. این پژوهش با پرداختن به موضوعی کمتر کاوش شده در ادبیات داخلی می کوشد تا با ترکیب روش های کیفی و کمی تصویر دقیق تری از علل پنهان و آشکار تاخیر در پرداخت سود شرکت ها ترسیم کند. نتایج آن می تواند زمینه ساز اصلاح سیاست های افشای اطلاعات، تقویت حقوق سهامداران و تدوین مقررات الزام آور برای کاهش این وقفه ها باشد.

کلیدواژه ها:

وقفه زمانی پرداخت سود ، سود تقسیمی ، تحلیل محتوا ، نظریه داده بنیاد ، معادلات ساختاری ، بورس اوراق بهادار تهران