رابطه فضایی در توسعه مالی مصرف انرژی و رشد اقتصادی

هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی تاثیرات مستقیم و سرریز توسعه مالی و مصرف انرژی بر رشد اقتصادی استان های ایران با تاکید بر جنبه فضایی تعاملات میان استان ها است. بدین منظور، ضمن تاکید بر اهمیت عوامل مالی و انرژی در تعیین مسیر رشد توجه ویژه ای به وابستگی های منطقه ای و تعاملات همسایگی در بازه زمانی ۱۳۹۰ الی ۱۴۰۲ صورت گرفته است. در این پژوهش از مدل فضایی تو در تو تعمیم یافته اقتصادسنجی فضایی برای داده های ماهانه ۳۱ استان ایران استفاده شده است. نتایج حاکی از آن است که توسعه مالی در کنار مصرف انرژی اثری مثبت و معنادار بر رشد اقتصادی استان ها دارد. همچنین وجود سرریزهای فضایی به اثبات رسیده است؛ به نحوی که افزایش شاخص های مالی و مصرف انرژی در یک استان علاوه بر اثرگذاری مستقیم از مجرای اثرات فضایی بر رشد اقتصادی استان های مجاور نیز تاثیر می گذارد. آزمون های وابستگی فضایی نشان دهنده اهمیت بالای تعاملات منطقه ای میان استان ها و شکل گیری شبکه ای به هم پیوسته از روابط مالی و انرژی است. براساس یافته های پژوهش، پیشبرد توسعه مالی از طریق افزایش دسترسی به اعتبارات بانکی و بهبود زیرساخت های مالی به همراه برنامه ریزی کارآمد در حوزه مصرف انرژی نظیر بهره برداری هوشمندانه و بهینه از منابع انرژی نقش بسزایی در تسریع رشد اقتصادی ایفا می کند. از سویی دیگر تاثیر سرریزهای فضایی گویای ضرورت هماهنگی میان سیاست های منطقه ای و توجه به همبستگی های مکانی در تدوین راهبردهای توسعه است؛ لذا توصیه می شود در برنامه ریزی های اقتصادی کشور به ابعاد فضایی پدیده ها توجه ویژه شود تا تعاملات میان استان ها به شیوه ای کارآمد مدیریت شده و رشد اقتصادی پایدار حاصل گردد و راهگشای توسعه منطقه ای باشد.

کلیدواژه ها:

مدل فضایی تودرتو تعمیم یافته ، توسعه مالی ، مصرف انرژی ، رشد اقتصادی