برآورد تاثیر افزایش خالص دارایی خارجی بانک مرکزی بر تورم در ایران با استفاده از رویکرد ARDL

ترازنامه نظام بانکی کشور در طول سال های انباشت پی در پی دارایی های موهوم و منجمد در سمت دارایی ها، با ناترازی فزاینده ای مواجه شده است. ما در این پژوهش به بررسی رابطه میان خالص دارایی های بانک مرکزی در دوره زمانی ۱۴۰۰-۱۳۵۷ که در بردارنده ی دارایی های موهوم و منجمد گشته در پس از انقلاب است پرداخته ایم و برای آن از کاربست رویکرد خود توضیح با وقفه های توزیعی (ARDL) بهره برده ایم. یافته های به دست آمده از برآورد الگو نشان می دهد که ضرایب تصحیح خطا معادل (۰/۷۲) است؛ این پی آیند بیانگر این است که ضرایب کوتاه مدت و بلندمدت به طور مستقیم به سوی همدیگر همگرا هستند. بر بنیاد پی آیندهای به دست آمده از الگو که برآمدهای آماری معناداری را برای آزمون ها ارائه داد، دریافتیم که افزایش همار خالص بدهی بانک ها به بانک مرکزی، بدهی دولت به بانک مرکزی، خالص دارایی های خارجی بانک مرکزی و دارایی های موهوم و منجمد تورم را در کوتاه مدت به تراز چشمگیری افزایش می دهند. برآورد حاکی از آن است که ضرایب اجزاء منابع پایه پولی در تورم یکسان نبوده و با همدیگر تفاوت معناداری دارند. در این میان آنها دارایی های موهوم و منجمد بانک مرکزی در برابر با دیگر اجزاء منابع پایه پولی بیشترین تاثیر را بر تورم دارد به طوری که افزایش یک درصدی دارایی های منجمد میزان تورم را در کوتاه مدت (۲/۳۴) درصد افزایش خواهد داد. پیش گیری از انباشت دارایی های موهوم و منجمد در بروز تورم نقش بنیادی دارد زیرا این افزایش قادر است که نقدینگی را به شدت افزایش داده و جهش های ارزی را در پی خواهد داشت. زمانی که هر کدام از اجزای رشد پایه پولی نظیر دارایی های منجمد، ذخایر خارجی بانک مرکزی، بدهی بانک ها به بانک مرکزی و بدهی دولت به بانک مرکزی افزایش پیدا کند نرخ ارز نیز افزایش خواهد یافت و از آنجا که افزایش نرخ ارز مایه ی افزایش تراز قیمتها می شود، بنابراین کشور تورم بالا را تجربه خواهد کرد.

کلیدواژه ها:

خالص دارایی خارجی ، بانک مرکزی ، تورم ، رویکرد ARDL