بازشناسی الگوهای بنیادین معماری ایرانی و انطباق خلاقانه آنها در طراحی تیپولوژی های بزرگ مقیاس معاصر، به ویژه در مجموعه های فرهنگی ورزشی

این پژوهش با هدف بررسی و بازشناسی الگوهای بنیادین معماری ایرانی و انطباق خلاقانه آنها در طراحی تیپولوژی های بزرگ مقیاس معاصر، به ویژه در مجموعه های فرهنگی ورزشی، صورت گرفته است. با وجود رشد سریع فضاهای عمومی و ورزشی در ایران، این سازه ها غالبا از ایجاد پیوند هویتی و اقلیمی با زمینه بومی غافل مانده اند. پرسش اساسی این است که چگونه می توان الگوهای سنتی معماری ایرانی (مانند درونگرایی و حیاط مرکزی) را در مقیاس های مدرن عمومی بازتعریف کرد. روش تحقیق به کار رفته توصیفی تحلیلی همراه با رویکرد کاربردی است. در این تحقیق، اصول معماری ایرانی بر اساس مطالعات کتابخانه ای و تحلیل محتوا استخراج شده و به معیارهایی ملموس و کاربردی تبدیل شده اند. این معیارها برای بررسی تطبیقی سه نمونه موردی شامل زورخانه به عنوان الگوی اصلی، مجموعه ورزشی تختی تهران، و ورزشگاه امام رضا مشهد به کار رفته است. نتایج نشان می دهد که الگوهای معماری ایرانی نه تنها با فضاهای معاصر قابل انطباق هستند، بلکه می توانند به بهبود کارایی عملکردی و پایداری اقلیمی این فضاها کمک کنند. یکی از مهم ترین بازتعریف ها تبدیل مفهوم «حریم درونگرایی فضای مسکونی» به «کنترل محیطی و سازماندهی درونگرایی (عمومی)» است. همچنین حیاط مرکزی در مقیاس بزرگ تر به فضای «میان وحدت بخش» نظیر پلازا یا محوطه تبدیل می شود که ارتباطات بین فضاهای متنوع مجموعه را تسهیل می کند. بر اساس این پژوهش چارچوب مفهومی جدیدی برای طراحان ارائه شده است که به سازماندهی مرکزگرا، بهره گیری از هندسه علمی و مدیریت اقلیم تاکید دارد. این رویکرد گامی موثر در جهت دستیابی به معماری ورزشی هویتمند و پایدار در ایران معاصر به شمار می رود.

کلیدواژه ها:

معماری ایرانی ، الگوهای بومی ، مجموعه فرهنگی ورزشی ، درونگرایی ، مردم واری ، حیاط مرکزی ، فضای میان