تاثیر استفاده از هوش مصنوعی در آموزش آینده بر پویایی های خانوادگی: تحلیل چالش های روانی و ارائه راهکارهای مشاوره ای برای تقویت انسجام خانواده با رویکرد سیستمی

هدف از این پژوهش بررسی تاثیر استفاده از هوش مصنوعی (AI) در آموزش آینده بر پویایی های خانوادگی و شناسایی چالش های روانی مرتبط با آن از منظر مشاوره خانواده با رویکرد سیستمی بود. این مطالعه با روش ترکیبی (کیفی و کمی) بر روی ۱۰۰ خانواده ایرانی که فرزندانشان از ابزارهای آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی، پلتفرم های یادگیری تطبیقی و چت بات های آموزشی استفاده می کردند، انجام شد. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۳۰ خانواده، پرسشنامه کیفیت روابط خانوادگی (FRI)، مقیاس اضطراب خانوادگی و مقیاس تعاملات خانوادگی (FIS) جمع آوری شدند. تحلیل داده ها با روش تحلیل مضمون برای داده های کیفی و تحلیل های آماری شامل آزمون t مستقل، تحلیل واریانس یک طرفه (ANOVA)، رگرسیون چندمتغیره و تحلیل مسیر با نرم افزارهای SPSS نسخه ۲۷ و AMOS نسخه ۲۶ انجام شد. یافته ها نشان داد که استفاده از هوش مصنوعی ضمن افزایش انگیزه یادگیری فرزندان (=۴.۱M. =p<۰.۰۱, SD) باعث کاهش معنادار تعاملات خانوادگی (p<۰.۰۵, SD=۳.۲M, ۰.۸) و افزایش اضطراب والدین (۳.۹M, =p<۰.۰۱, SD=۱.۱) شد. تحلیل رگرسیون نشان داد که شکاف نسلی در تسلط بر فناوری (۰.۴۲B, p=۰.۰۱) و نگرانی های حریم خصوصی (۰.۳۵B, p=۰.۰۵) پیش بینی کننده های اصلی کاهش انسجام خانواده هستند. تحلیل مسیر نیز نشان داد که اضطراب والدین میانجی رابطه بین شکاف نسلی و انسجام خانواده است (RMSEA=۰.۰۶, CFI=۰.۹۵, χ²/df=۲.۱). از منظر کیفی مضامین کلیدی شامل کاهش تعاملات انسانی، اضطراب والدین و نیاز به حمایت مشاوره ای بود. این پژوهش بر ضرورت توجه به جنبه های خانوادگی در سیاست گذاری های آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، آموزش آینده ، پویایی های خانوادگی ، مشاوره خانواده ، چالش های روانی ، انسجام خانواده