طراحی و شبیه سازی محاسباتی یک نانوحامل لیپوزومی دوکاره برای دارورسانی هدفمند و القای آپوپتوز در لنفوم منتشر شده

لنفوم منتشر شده، به ویژه نوع سلول B بزرگ (DLBCL)، با وجود پیشرفت های درمانی، به دلیل مقاومت دارویی و عوارض جانبی شدید درمان های سیستمیک، چالشی بزرگ باقی مانده است. هدف این مطالعه طراحی و ارزیابی in silico یک سامانه نانوحامل لیپوزومی هوشمند برای رفع این محدودیت ها بود. این نانوحامل برای رساندن همزمان داروی شیمی درمانی دوکسوروبیسین (DOX) و یک الیگونوکلئوتید ضدمعنا (ASO) علیه ژن ضدآپوپتوز *BCL-۲* به سلول های لنفوم طراحی شد. ساختار لیپوزوم با استفاده از شبیه سازی دینامیک مولکولی (MD) بهینه سازی شد و حاوی لیپیدهای pH-حساس برای آزادسازی کنترل شده در محیط اسیدی تومور و اندوزوم بود. سطح نانوذره با پپتید CD۱۹-targeting (عامل دار شده با آنتی بادی تک زنجیره) برای هدف گیری اختصاصی سلول های B لنفوم عامل دار گردید. نتایج شبیه سازی ها پایداری بالای نانوحامل (قطر ۹۸ نانومتر، پتانسیل زتای ۲۲+ میلی ولت) را نشان داد. داکینگ مولکولی، اتصال قوی پپتید هدف گیر به گیرنده CD۱۹ (انرژی آزاد اتصال: ۱۰٫۲- کیلوکالری بر مول) را تایید کرد. شبیه سازی رهایش دارو، آزادسازی کمتر از ۱۵ درصد DOX در pH فیزیولوژیک (۴٫۷) در ۲۴ ساعت و بیش از ۸۵ درصد در pH اندوزومال (۵٫۵) را پیش بینی نمود. مدل سازی فارماکوکینتیک/فارماکودینامیک (PK/PD) تجمع ترجیحی نانوذره در بافت لنفوم درگیر (نسبت تجمع ۷٫۸ نسبت به پلاسما) و کاهش ۶۰ درصدی عوارض قلبی ناشی از DOX را برآورد کرد. این مطالعه محاسباتی، یک نانوحامل ترکیبی نوآورانه را معرفی می کند که با هدف گیری دوگانه (CD۱۹ و *BCL-۲*) و رهایش پاسخگو به pH، پتانسیل بالایی برای افزایش کارایی و کاهش سمیت درمان لنفوم دارد و چارچوبی مستحکم برای مطالعات آزمایشگاهی بعدی فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

دارورسانی نانویی ، نانوحامل لیپوزومی ، هدف گیری اختصاصی ، شبیه سازی دینامیک مولکولی ، القای آپوپتوز