حکمرانی پیش بینی کننده و فناوری های نوظهور: مروری جامع بر کاربردها، چالش ها و آینده اداره عمومی

حکمرانی پیش بینی کننده به عنوان پارادایم نوین اداره عمومی، با بهره گیری از هوش مصنوعی، داده های حجیم، اینترنت اشیاء و مدل های پیش بینی کننده، تحولی بنیادین در سیاست گذاری و تصمیم گیری ایجاد کرده است. این مقاله با مرور روایی جامع و جستجوی سیستماتیک در شش پایگاه بین المللی و سه پایگاه داخلی، ۲۱۰ منبع را شناسایی و ۶۸ منبع باکیفیت را از سال ۱۹۶۰ تا نوامبر ۲۰۲۵ سنتز نموده است. یافته ها نشان می دهند که این رویکرد توانسته کارایی، شفافیت، پاسخگویی و پیشگیری از بحران را به طور میانگین ۲۵ تا ۴۵ درصد ارتقا دهد. با این حال، خطرهایی همچون جانبداری الگوریتمی، جعبه سیاه، نظارت فراگیر، شکاف دیجیتال و تضعیف دموکراسی همچنان مطرح هستند. مقاله با ارائه چهار جدول، دو نمودار و پیشنهادهای سیاستی–پژوهشی مشخص، نقشه راهی برای ایران و کشورهای در حال توسعه ترسیم می کند. نوآوری اصلی پژوهش در ترکیب منابع بین المللی و ملی، تمرکز بر کشورهای غیرغربی و ارائه مدل بومی «حکمرانی پیش بینی کننده مشارکتی» است. این مدل پنج سطح کلیدی شامل زیرساخت داده و فناوری، نهادها و چارچوب های حقوقی، جامعه و مشارکت شهروندی، فرآیند تصمیم سازی هوشمند و رهبری کلان را در بر می گیرد. در نهایت، مقاله نشان می دهد که حکمرانی پیش بینی کننده نه تنها ابزاری برای افزایش کارایی دولت هاست، بلکه ضرورتی برای بقا و مشروعیت آن ها در عصر ناپایداری جهانی محسوب می شود.

کلیدواژه ها:

حکمرانی پیش بینی کننده ، هوش مصنوعی مولد ، اداره عمومی ، جانبداری الگوریتمی ، حریم خصوصی ، شکاف دیجیتال ، کشورهای در حال توسعه