ارزیابی پیامدهای عدم ساماندهی سکونتگاه های غیررسمی بر ایمنی شهری و آتش نشانی

سکونتگاه های غیررسمی به عنوان یکی از چالش های اساسی توسعه شهری در کلان شهرهای کشورهای در حال توسعه، پیامدهای گسترده ای بر ایمنی شهری و کارآمدی خدمات آتش نشانی بر جای می گذارند. این مقاله با هدف ارزیابی پیامدهای عدم ساماندهی سکونتگاه های غیررسمی بر سطح ایمنی شهری و عملکرد نظام آتش نشانی انجام شده است. روش پژوهش توصیفی–تحلیلی بوده و با بهره گیری از مطالعات اسنادی، بررسی گزارش های حوادث شهری، مصاحبه های نیمه ساختاریافته با کارشناسان ایمنی شهری و آتش نشانی و تحلیل داده های میدانی صورت گرفته است. نتایج پژوهش نشان می دهد که فقدان برنامه ریزی کالبدی، معابر باریک و نفوذناپذیر، استفاده از مصالح ساختمانی غیراستاندارد، تراکم بالای جمعیت و ضعف زیرساخت های ایمنی از جمله شبکه آب رسانی و برق، به طور مستقیم موجب افزایش احتمال وقوع و گسترش حریق در سکونتگاه های غیررسمی می شود. همچنین، عدم دسترسی مناسب خودروهای امدادی و نبود تجهیزات ایمنی اولیه، زمان رسیدن نیروهای آتش نشانی به محل حادثه را افزایش داده و میزان خسارات جانی و مالی را تشدید می کند. یافته ها حاکی از آن است که تداوم وضعیت موجود، نه تنها ساکنان این سکونتگاه ها بلکه کل سیستم ایمنی شهری را در معرض مخاطرات جدی قرار می دهد و هزینه های مدیریت بحران شهری را به طور چشمگیری افزایش می دهد. در پایان، مقاله بر ضرورت ساماندهی تدریجی و مشارکت محور سکونتگاه های غیررسمی، تقویت زیرساخت های ایمنی، آموزش شهروندان و هماهنگی نهادی میان شهرداری و سازمان آتش نشانی تاکید می کند و این اقدامات را به عنوان پیش شرط های اساسی ارتقای ایمنی شهری و کاهش ریسک حوادث آتش سوزی معرفی می نماید.

کلیدواژه ها:

سکونتگاه غیررسمی ، ایمنی شهری ، عملیات آتش نشانی ، مدیریت ریسک ، ایران