تحلیل نقش مبلمان شهری در ارتقای کیفیت محیطی و پتانسیل گردشگری مطالعه موردی: شهر فومن

این پژوهش با هدف تحلیل تاثیر مستقیم و غیرمستقیم مبلمان شهری بر کیفیت محیطی و پتانسیل گردشگری شهر فومن انجام شده است. شهر فومن به عنوان دروازه ورود به جاذبه های جهانی ماسوله و قلعه رودخان، با وجود اهمیت راهبردی، از نظر کیفیت محیطی و هویت بصری با چالش های جدی روبروست. روش تحقیق، توصیفی-تحلیلی و از نوع کاربردی است. داده ها از طریق سه منبع اصلی گردآوری شده اند: ۱) مطالعات کتابخانه ای و اسنادی (برای تدوین مبانی نظری)، ۲) مشاهده میدانی (برای ارزیابی وضعیت موجود)، و ۳) پرسشنامه (برای سنجش perception شهروندان). جامعه آماری تحقیق، ساکنان شهر فومن بوده و با استفاده از فرمول کوکران، حجم نمونه ۳۸۴ نفر تعیین گردید. روایی پرسشنامه توسط خبرگان تایید و پایایی آن با آلفای کرونباخ (۸۵/۰) محاسبه شد. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS و آزمون های آماری توصیفی و استنباطی (آزمون t تک نمونه ای) تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که میانگین رضایت کلی از مبلمان شهری (۵۱/۲ از ۱۰۰) به طور معناداری پایین تر از حد متوسط است (t= -۴.۲۱, p<۰.۰۵). ضعیف ترین جنبه ها شامل تجهیزات ایمنی (۴۱/۷٪)، مبلمان مرتبط با هویت تاریخی (۴۸/۱٪) و فضای سبز (۴۵/۲٪) بودند. در مقابل، سیستم حمل ونقل عمومی (۶۳/۵٪) و روشنایی معابر (۶۰/۸٪) نسبتا بهتر ارزیابی شدند. تحلیل رگرسیون نیز نشان داد که کیفیت مبلمان شهری توانایی پیش بینی ۴۷٪ از تغییرات کیفیت محیطی و ۳۹٪ از جذابیت گردشگری شهر را دارد. نتایج حاکی از آن است که مبلمان شهری فومن نه تنها در تامین نیازهای عملکردی ناکارآمد است، بلکه در انتقال هویت فرهنگی و تقویت تجربه گردشگران نیز ناموفق عمل کرده است. بر اساس یافته ها، پیشنهادهایی مانند طراحی مبلمان بومی ساز، ایجاد سیستم یکپارچه راهنمای گردشگر، و توسعه فضای سبز با رویکرد اکولوژیک ارائه می شود.

کلیدواژه ها:

مبلمان شهری ، کیفیت محیطی ، پتانسیل گردشگری ، هویت بصری ، شهر فومن ، توسعه پایدار شهری