بررسی تاثیر فناوری های هوشمند و مشارکت شهروندی بر بهبود مدیریت جامع پسماند شهری با رویکرد کاهش پدیده زباله گردی

مدیریت پسماند شهری یکی از چالش های اصلی شهرهای تاریخی و گردشگری ایران از جمله شهر جهانی یزد به شمار می رود. پدیده زباله گردی علاوه بر ایجاد مشکلات بهداشتی و زیست محیطی، موجب کاهش زیبایی بصری و تخریب سیما و منظر شهری شده و با اهداف توسعه پایدار و گردشگری مسئولانه در تضاد است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر کاربرد فناوری های هوشمند (سطل های زباله مجهز به سنسور، اپلیکیشن های تفکیک از مبدا و سیستم RFID) و مشارکت شهروندی بر اثربخشی مدیریت جامع پسماند شهری و کاهش پدیده زباله گردی در شهر یزد انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش گردآوری داده ها، توصیفی-همبستگی و مبتنی بر مدل سازی معادلات ساختاری است. جامعه آماری پژوهش شهروندان بالای ۱۸ سال ساکن شهر یزد در سال ۱۴۰۴ بودند که بر اساس فرمول کوکران و با سطح اطمینان ۹۵ درصد، حجم نمونه ۳۸۴ نفر تعیین و به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه استاندارد محقق ساخته با ۴۵ گویه در طیف پنج گزینه ای لیکرت بود که روایی صوری و محتوایی آن توسط ۱۰ نفر از اساتید مدیریت شهری و پایایی آن با آلفای کرونباخ ۰/۹۲ تایید شد. تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزارهای SPSS ۲۷ و SmartPLS ۴ انجام گرفت. یافته های پژوهش نشان داد که فناوری های هوشمند (β=۰/۴۳۸) و مشارکت شهروندی (β=۰/۳۵۶) تاثیر مثبت و معناداری بر مدیریت جامع پسماند شهری دارند و این دو متغیر به طور مشترک ۶۸ درصد از تغییرات کاهش زباله گردی را تبیین می کنند. نتایج این پژوهش می تواند به سیاست گذاران شهرداری یزد در تدوین برنامه های هوشمندسازی پسماند و تقویت فرهنگ تفکیک از مبدا کمک کند.

کلیدواژه ها:

مدیریت جامع پسماند ، فناوری های هوشمند ، مشارکت شهروندی ، زباله گردی ، شهر جهانی یزد ، تفکیک از مبدا