تحلیل تاثیر هوش مصنوعی در بهینه سازی حمل ونقل عمومی شهری

هدف از این پژوهش، تحلیل تاثیر هوش مصنوعی (AI) در بهینه سازی حمل ونقل عمومی شهری و بررسی نقش آن در ارتقای کارایی عملیاتی، رضایت کاربران و پایداری سیستم های حمل ونقل است. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی–تحلیلی است و داده های آن از طریق پرسشنامه ای ساختاریافته در میان ۳۹۵ نفر از مدیران، کارشناسان و کاربران سیستم حمل ونقل عمومی در کلان شهرهای ایران گردآوری شده است. تحلیل داده ها با بهره گیری از مدل سازی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی در نرم افزار Smart PLS ۴ انجام گرفت. نتایج نشان داد که هوش مصنوعی تاثیر مثبت و معناداری بر بهینه سازی حمل ونقل عمومی شهری دارد (β=۰.۳۲۴, p<۰.۰۰۱) و این تاثیر از طریق دو متغیر میانجی «کارایی عملیاتی» و «رضایت کاربران» تقویت می شود. همچنین، AI بیشترین اثر را بر کارایی عملیاتی (β=۰.۵۵۸) دارد که خود موجب افزایش بهره وری، کاهش زمان سفر و بهبود هماهنگی ناوگان می گردد. شاخص های برازش مدل (SRMR=۰.۰۵۳, NFI=۰.۹۲۱) نشان دهنده برازش مطلوب مدل مفهومی است. بر اساس ضرایب تعیین (R²=۰.۵۸۴)، مدل تحقیق توانسته است حدود ۵۸ درصد از واریانس بهینه سازی حمل ونقل عمومی را تبیین کند. در نتیجه، می توان گفت کاربرد هوش مصنوعی به عنوان یکی از ارکان اصلی توسعه شهرهای هوشمند، منجر به بهبود بهره وری عملیاتی، افزایش رضایت شهروندان و کاهش مصرف انرژی و آلودگی های زیست محیطی می شود. این پژوهش با ارائه چارچوبی کمی و تجربی، می تواند مبنایی برای سیاست گذاران شهری و مدیران حمل ونقل در جهت طراحی سیستم های هوشمند و پایدار شهری باشد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، بهینه سازی حمل ونقل عمومی ، کارایی عملیاتی ، رضایت کاربران