تحلیل تاثیر ویژگی های زیبایی شناختی خیابان امام قزوین بر ادراک و رفتار شهروندان: رویکردی مبتنی بر تحلیل فضایی و مطالعات روان شناختی شهری

بیان مسئله: فضای شهری از طریق عناصر بصری و زیبایی شناختی خود بر ادراک و رفتار شهروندان تاثیرگذار می باشد. خیابان امام در شهر قزوین، به عنوان یکی از محورهای تاریخی و تجاری این شهر، دارای ویژگی های معماری و کالبدی منحصربه فردی است که می تواند بر ادراک شهروندان و حس مکان تاثیر بگذارد. این مطالعه با هدف بررسی تاثیر مولفه های زیبایی شناختی این خیابان بر ادراک محیطی و رفتار شهروندان انجام گرفته شده است. روش پژوهش: این مطالعه با رویکرد تحلیلی–توصیفی و بر پایه بررسی متون علمی مرتبط با منظر شهری، ادراک بصری، روان شناسی محیطی و طراحی خیابان های تاریخی صورت گرفته است. با بررسی یافته های مطالعات پیشین مرتبط با هدف مطالعه، مولفه هایی همچون سرزندگی محیطی، انسجام کالبدی، وضوح بصری و نورپردازی به عنوان عناصر تاثیرگذار بر ادراک شهروندان شناسایی شدند. یافته های پژوهش: مرور مطالعات پیشین و بررسی مفاهیم نظری و تطبیق آنها با خیابان امام نشان داد که خیابان امام قزوین دارای چهار مولفه کلیدی زیبایی شناختی شامل خوانایی و وضوح بصری، انسجام کالبدی، تنوع و سرزندگی محیطی، و نورپردازی شبانه است. این مولفه ها در تصاویر خیابان به طور عینی مشاهده شد و به طور مستقیم بر ادراک شهروندان (امنیت، تعلق و رضایت) و رفتار آنان (حضورپذیری، تعاملات اجتماعی و جهت یابی) اثرگذار بوده اند. نتیجه گیری: نتایج این مطالعه می تواند به عنوان مبنایی نظری برای برنامه ریزی شهری و بازآفرینی فضاهای عمومی مشابه مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

زیبایی شناسی ، امنیت ، تعاملات اجتماعی ، سرزندگی ، نورپردازی