چگونگی انتقال و استقرار جمعیت به حریم شهر تهران و مدیریت آن در حین شرایط جنگی

حریم شهر تهران به عنوان ناحیه ای حساس با کارکردهای زیست محیطی، حفاظتی و حتی راهبردی، نیازمند توجه ویژه در سیاست گذاری و مدیریت فضایی است. تهران به عنوان پایتخت و بزرگترین کلانشهر کشور، مرکز تصمیم گیری های حساس حکومتی است و در شرایط وقوع جنگ یا بحران های ملی به طور طبیعی به نقطه ای راهبردی برای جابه جایی جمعیت، ارائه خدمات اضطراری و مدیریت منابع بدل می شود. حریم این شهر، به دلیل موقعیت جغرافیایی و برخورداری از فضاهای باز و سکونت گاه های اقماری، ظرفیت بالقوه ای برای اسکان موقت یا دائم جمعیت در شرایط بحرانی دارد. با وجود این قابلیت ها و ظرفیت ها، تاکنون سیاست گذاری جامع و منسجمی برای استفاده از حریم تهران به عنوان فضای پشتیبان شهری در مواقع اضطراری و شرایط بحرانی (با منشا طبیعی یا جنگ) صورت نگرفته است. در سال های اخیر رشد سکونت گاه های غیررسمی، تداخل مدیریت بین شهرداری و نهادهای دولتی و ضعف در هماهنگی بین نهادهای ملی و محلی موجب شده است این ظرفیت ها بالفعل نشوند. در این چارچوب ابتدا چالش ها و فرصت های موجود در حریم تهران شناسایی گردیده سپس ظرفیت های نهادی و زیرساختی بررسی گردیده و در نهایت توصیه های سیاستی کوتاه مدت، میان مدت و بلندمدت برای بهبود وضعیت ارائه می شود. نتایج نشان می دهد مدیریت هوشمند جمعیت پذیری و اسکان در حریم تهران از طریق شناسایی نقاط امن مانند اراضی ملی و بلامعارض به عنوان فضاهای پشتیبان و ایجاد سازه های موقت و تقویت شبکه های حمل ونقل اضطراری در کوتاه مدت، تا مقاوم سازی سکونت گاه های غیررسمی و توسعه زیرساخت ها و ارتباطات در میان مدت، و در نهایت تقویت شهرهای اقماری، مدیریت رشد غیررسمی و بهره گیری از فناوری های نوین در بلندمدت پاسخی کارآمد در شرایط بحرانی یا هنگام وقوع جنگ است.

کلیدواژه ها:

حریم شهر ، جنگ ۱۲ روزه ، مدیریت بحران ، برنامه ریزی عملیاتی ، ایجاد سکونت گاه