ارائه الگوی تاب آوری سازمانی به عنوان راهکاری برای مقابله با استرس شغلی در سازمانهای خدماتی

استرس شغلی پدیده ای فراگیر و پرهزینه در محیط های کار مدرن است که پیامدهای منفی فردی و سازمانی متعددی از قبیل کاهش بهره وری، افزایش غیبت، فرسودگی شغلی و ترک خدمت را به دنبال دارد. در این شرایط، رویکردهای سنتی مدیریت استرس که عمدتا بر مقابله فردی متمرکز هستند به تنهایی کافی نیستند. از این رو، این مقاله با هدف ارائه الگویی برای تاب آوری سازمانی به عنوان راهبردی نوین و نظام مند برای مقابله با استرس شغلی تدوین شده است. روش تحقیق حاضر کیفی و از نوع سنتز پژوهی است با بررسی نظام مند ادبیات پژوهش در حوزه های تاب آوری سازمانی و استرس شغلی مولفه های کلیدی شناسایی و در قالب یک الگوی مفهومی گردید. یافته ها نشان داد که الگوی تاب آوری سازمانی در مواجهه با استرس زاهای شغلی می تواند در سه بعد اصلی دسته بندی شود: (۱) توانمندسازی منابع انسانی شامل توسعه سرمایه روان شناختی، آموزش مهارت های مقابله ای، و حمایت های اجتماعی، (۲) ایجاد زیرساخت های سازمانی انعطاف پذیر (شامل فرهنگ سازمانی تاب آور، رهبری تحول آفرین، ارتباطات شفاف و طراحی هوشمندانه شغل) و (۳) توسعه ظرفیت های یادگیری و تطبیق (شامل مدیریت دانش، چابکی سازمانی و بهبود مستمر). این الگو استرس شغلی را نه به عنوان یک تهدید، بلکه به عنوان یک محرک برای رشد و تحول سازمانی قلمداد می کند. در نتیجه تاب آوری سازمانی به عنوان یک قابلیت پویا سازمان ها را قادر می سازد تا نه تنها در برابر استرس ها مقاومت کنند بلکه از آنها برای خلق مزیت رقابتی استفاده نمایند. اجرای موفق این الگو نیازمند تعهد جدی مدیریت ارشد و مشارکت کلیه کارکنان است.

کلیدواژه ها:

تاب آوری سازمانی ، استرس شغلی ، مقابله سازمانی ، فرهنگ تاب آور ، سرمایه روان شناختی