تحلیل همگرایی اقتصادی استان های ایران با استفاده از اقتصادسنجی فضایی

همگرایی اقتصادی به عنوان یکی از مهم ترین مباحث اقتصاد منطقه ای بیانگر کاهش نابرابری ها و حرکت مناطق به سوی وضعیت پایدار است مطالعه حاضر به تحلیل همگرایی اقتصادی استان های ایران با تاکید بر رویکرد اقتصادسنجی فضایی می پردازد. با توجه به اینکه استان ها به لحاظ جغرافیایی در تعامل با یکدیگر هستند روش های سنتی همگرایی که استقلال مناطق را مفروض می گیرند با اریب مواجه می شوند در این مقاله ابتدا مبانی نظری همگرایی و مفاهیم وابستگی فضایی مرور شده سپس پیشینه تحقیقات داخلی در این حوزه بررسی می گردد. در ادامه، روش شناسی اقتصادسنجی فضایی شامل ماتریس وزن های فضایی آزمون های تشخیصی و مدل های متنوع فضایی (SDM SEM SAR و Durbin) تبیین می شود. یافته های تحقیقات پیشین حاکی از آن است که اولا وابستگی فضایی بین استان های ایران وجود دارد و لحاظ نکردن آن موجب تورش برآوردها می شود، ثانیا سرعت همگرایی در مطالعات مختلف بین ۰.۰۶۳ درصد تا ۱۴.۲۹ درصد متغیر بوده و عوامل متعددی از جمله سرمایه انسانی، شهرنشینی، فناوری اطلاعات و ارتباطات و مخارج دولتی بر این فرآیند موثرند. نتایج همچنین نشان می دهد که اثرات سرریز ناشی از تعاملات فضایی نقش مهمی در همگرایی منطقه ای ایفا می کند.

کلیدواژه ها:

همگرایی منطقه ای ، اقتصادسنجی فضایی ، وابستگی فضایی ، استان های ایران ، اثراث سرریز