تحلیل تطبیقی بلوغ دیجیتال و کاربرد هوش مصنوعی در سازمان های دولتی: مطالعه اسناد سیاستی و پژوهشی داخلی و بین المللی

با شتاب گرفتن تحول دیجیتال، سازمان های دولتی ناگزیر به بازاندیشی در ساختارها، فرایندها و شیوه های ارائه خدمات خود شده اند. در این میان، بلوغ دیجیتال و بهره گیری هدفمند از هوش مصنوعی به عنوان دو مولفه کلیدی حکمرانی نوین، نقش تعیین کننده ای در ارتقای کارایی، شفافیت و پاسخ گویی بخش عمومی ایفا می کنند. هدف این پژوهش، تحلیل تطبیقی سطح بلوغ دیجیتال و نحوه به کارگیری هوش مصنوعی در سازمان های دولتی از طریق بررسی اسناد سیاستی و پژوهشی داخلی و بین المللی طی ده سال اخیر است. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، کیفی-تحلیلی بوده و با استفاده از روش تحلیل اسنادی و مرور نظام مند منابع انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که اسناد داخلی ایران عمدتا بر توسعه زیرساخت های فناوری و گسترش خدمات الکترونیکی تمرکز دارند، در حالی که ابعادی نظیر حکمرانی داده، فرهنگ سازمانی، امنیت اطلاعات، تعامل هوشمند با شهروندان و کاربرد راهبردی هوش مصنوعی کمتر مورد توجه قرار گرفته اند. در مقابل، اسناد بین المللی با رویکردی یکپارچه، هوش مصنوعی را به عنوان پیشران اصلی بلوغ دیجیتال و تصمیم گیری مبتنی بر داده در بخش عمومی معرفی می کنند. نتایج این پژوهش نشان می دهد که بدون تقویت ابعاد نرم بلوغ دیجیتال و تدوین چارچوب های سیاستی و اخلاقی برای AI، تحقق دولت هوشمند در سازمان های دولتی با چالش های جدی مواجه خواهد شد. در پایان، پیشنهادهایی کاربردی برای سیاست گذاران و مدیران دولتی به منظور ارتقای بلوغ دیجیتال و بهره برداری موثر از هوش مصنوعی ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

بلوغ دیجیتال ، هوش مصنوعی ، سازمان های دولتی ، دولت هوشمند