چگونه توانستم با حذف دفتر تمرین ریاضی و اجرای تمرینات پویا و لحظه ای در کلاس، یادگیری ریاضی دانش آموزان پایه چهارم را بهبود بخشم؟

هدف از انجام این اقدام پژوهی، بهبود تمرکز، مشارکت و یادگیری دانش آموزان پایه چهارم ابتدایی در درس ریاضی از طریق تغییر در شیوه انجام تمرین ها بود. در روش سنتی، تمرین های ریاضی عمدتا به صورت تکلیف در منزل و در قالب دفتر تمرین انجام می شد؛ اما این شیوه با مشکلاتی مانند نبود نظارت مستقیم معلم، تفاوت میزان حمایت اولیا، تثبیت خطاهای یادگیری، افزایش اضطراب دانش آموزان و صرف زمان زیاد برای بررسی تکالیف همراه بود. بر همین اساس، در این پژوهش تلاش شد با حذف دفتر تمرین ریاضی و انتقال تمرین ها به محیط کلاس درس، زمینه یادگیری عمیق تر و مشارکت فعال تر دانش آموزان فراهم شود.این اقدام پژوهی در سال تحصیلی ۱۴۰۴ در دبستان دخترانه غیردولتی علامه حلی شهر لاهیجان و با مشارکت ۱۸ دانش آموز پایه چهارم انجام شد. در این طرح، تمرین های ریاضی به طور کامل در کلاس و تحت نظارت مستقیم معلم اجرا گردید. برای اجرای بهتر این روش از ابزارهایی مانند تلق سفید و ماژیک برای تمرین های مکرر، فعالیت های فردی و گروهی، حل تمرین روی تابلو، مسابقات کلاسی و نیز استفاده از چند دانش آموز توانمند به عنوان «نماینده ریاضی» برای کمک به همکلاسی ها استفاده شد. همچنین جلسه ای توجیهی برای اولیا برگزار شد تا اهداف و شیوه اجرای طرح برای آنان توضیح داده شود و همکاری لازم جلب گردد.نتایج به دست آمده از مشاهده های کلاسی، گفت وگو با دانش آموزان، بازخورد اولیا و بررسی عملکرد تحصیلی نشان داد که اجرای این روش موجب افزایش مشارکت فعال دانش آموزان در کلاس، بهبود درک مفهومی مطالب، کاهش اضطراب در درس ریاضی و افزایش علاقه به یادگیری شده است. همچنین میانگین نمرات دانش آموزان در درس ریاضی افزایش یافت و فضای کلاس پویاتر و شاداب تر شد. یافته های این پژوهش نشان می دهد که تمرین های کلاسی هدایت شده و همراه با بازخورد فوری می تواند جایگزینی موثر برای تکالیف سنتی منزل باشد و نقش مهمی در ارتقای کیفیت یادگیری در دوره ابتدایی ایفا کند.

کلیدواژه ها:

اقدام پژوهی ، یادگیری ریاضی ، تمرین کلاسی ، مشارکت دانش آموزان ، آموزش ابتدایی