مدیریت خشم و هیجانات در دانش آموزان از دیدگاه «قهر» و «عفو» قرآنی: طراحی برنامه آموزشی مهارت های اجتماعی

خشم به عنوان یکی از قوی ترین هیجانات انسانی، اگر به درستی مدیریت نشود، می تواند منجر به خشونت، انزوای اجتماعی و آسیب های روانی در دانش آموزان شود. با توجه به بحران های هیجانی در دوران نوجوانی و نوسانات هورمونی، نیاز به ارائه راهکارهای بومی و دینی برای مدیریت خشم بیش از پیش احساس می شود. این پژوهش با هدف طراحی یک برنامه آموزشی مبتنی بر آموزه های قرآنی، با تمرکز بر دو مفهوم کلیدی «قهر» (به معنای قطع رابطه موقت و جدی برای اصلاح رفتار) و «عفو» (به معنای بخشش و رهایی از کینه) تدوین شده است. روش پژوهش، توصیفی-تحلیلی با رویکرد کیفی و طراحی مداخله آموزشی است. ابتدا مبانی نظری خشم و جایگاه آن در قرآن کریم تبیین شده و سپس با تحلیل آیات مرتبط با قهر الهی و انسانی و عفو، مولفه های اصلی برنامه آموزشی استخراج گردیدند. یافته ها نشان می دهد که آموزش «مدیریت خشم از طریق قهر هوشمندانه و عفو سازنده» می تواند به عنوان یک مهارت اجتماعی موثر، به دانش آموزان کمک کند تا ضمن حفظ حریم های شخصی، از تداوم پرخاشگری جلوگیری کرده و فضای عاطفی سالمی را در مدرسه ایجاد نمایند. در نهایت، یک برنامه آموزشی ۱۰ جلسه ای شامل ۴ مرحله (آگاهی بخشی، مهارت آموزی، تمرین عملی و تثبیت) ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

مدیریت خشم ، عفو ، قهر ، آموزش مهارت های اجتماعی ، قرآن کریم ، سلامت روان دانش آموزان