تحلیل تاثیر یادگیری مشارکتی بر مهارت های ارتباطی دانش آموزان دوره ابتدایی

یادگیری مشارکتی به عنوان یکی از اثربخش ترین رویکردهای آموزشی در سال های اخیر مورد توجه پژوهشگران تعلیم و تربیت قرار گرفته است، زیرا این روش نه تنها باعث ارتقای پیشرفت تحصیلی می شود، بلکه رشد مهارت های اجتماعی و ارتباطی دانش آموزان را نیز تسهیل می کند. مهارت های ارتباطی شامل توانایی تعامل موثر با دیگران، گوش دادن فعال، بیان مناسب افکار و احساسات، همدلی و مدیریت روابط بین فردی است که از عناصر اساسی موفقیت تحصیلی، اجتماعی و عاطفی به شمار می روند. در نظام آموزشی سنتی که محوریت با معلم است، فرصت محدودی برای تمرین این مهارت ها ایجاد می شود، زیرا فضای کلاس بیشتر بر دریافت انفعالی اطلاعات تمرکز دارد. در مقابل، یادگیری مشارکتی با ایجاد گروه های کوچک یادگیری، فرصت تعامل مداوم و سازنده را فراهم می کند و موجب می شود دانش آموزان در فرایند یادگیری نقش فعال داشته باشند. هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر یادگیری مشارکتی بر مهارت های ارتباطی دانش آموزان ابتدایی است. پژوهش با روش توصیفی همبستگی انجام شد. جامعه پژوهش تمامی دانش آموزان دوره ابتدایی بود و با نمونه گیری تصادفی ۱۲۰ دانش آموز انتخاب شدند. ابزارهای اندازه گیری شامل پرسشنامه مهارت های ارتباطی و مقیاس یادگیری مشارکتی بود. داده ها با آزمون همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد میان میزان استفاده از راهبردهای یادگیری مشارکتی و مهارت های ارتباطی دانش آموزان رابطه مثبت و معناداری وجود دارد؛ به گونه ای که هرچه میزان تعامل گروهی و مشارکت در فعالیت های یادگیری افزایش یافته است، مهارت های ارتباطی شامل گوش دادن فعال، حل تعارض، بیان نظر و تعامل اجتماعی نیز افزایش یافته اند. همچنین تحلیل رگرسیون نشان داد یادگیری مشارکتی توان پیش بینی بخشی از تغییرات مهارت های ارتباطی دانش آموزان را دارد. این نتایج نشان می دهد یادگیری مشارکتی می تواند به عنوان یک راهبرد موثر در رشد ارتباطی دانش آموزان ابتدایی به کار رود و محیط آموزشی را از ساختار سنتی به محیطی تعاملی تر و پویا تر تبدیل کند. پیشنهاد می شود معلمان دوره ابتدایی از شیوه های مشارکتی در طراحی تکالیف، بحث های کلاسی و فعالیت های گروهی بهره مند شوند تا علاوه بر بهبود عملکرد تحصیلی، مهارت های ارتباطی دانش آموزان نیز تقویت گردد.

کلیدواژه ها:

یادگیری مشارکتی ، مهارت های ارتباطی ، تعامل آموزشی ، دانش آموزان ابتدایی