مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد با درمان فراشناختی بر نگرانی بیمارگونه و اجتناب تجربی در افراد مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر

اختلال اضطراب فراگیر با نگرانی مزمن، غیرقابل کنترل و بیمارگونه همراه با اجتناب تجربی از افکار و هیجانات درونی تعریف می شود و از جمله شایع ترین اختلالات اضطرابی است که بار قابل توجهی بر فرد و جامعه تحمیل می کند. پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی دو رویکرد درمانی موج سوم و دوم درمان های شناختی-رفتاری، یعنی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و درمان فراشناختی، بر کاهش نگرانی بیمارگونه و اجتناب تجربی در افراد مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر انجام شد. این مطالعه به روش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری دو ماهه همراه با گروه گواه اجرا گردید. از میان مراجعه کنندگان به کلینیک های روانشناسی شهر، چهل و پنج نفر به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در سه گروه پانزده نفری (دو گروه آزمایش و یک گروه گواه) جایدهی شدند. گروه های آزمایش به ترتیب ده جلسه نود دقیقه ای درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و هشت جلسه نود دقیقه ای درمان فراشناختی دریافت کردند و گروه گواه در لیست انتظار باقی ماند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه نگرانی ایالت پنسیلوانیا و پرسشنامه پذیرش و عمل نسخه دوم بودند که در سه زمان سنجش تکمیل شدند. یافته ها نشان داد که هر دو درمان در مقایسه با گروه گواه به طور معناداری سبب کاهش نگرانی بیمارگونه و اجتناب تجربی شدند و این نتایج در مرحله پیگیری نیز پایدار ماند. همچنین درمان فراشناختی در کاهش نگرانی بیمارگونه موثرتر از درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بود، در حالی که در کاهش اجتناب تجربی، درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد برتری نسبی داشت. بر اساس یافته ها، هر دو رویکرد می توانند به عنوان مداخلات کارآمد برای اختلال اضطراب فراگیر به کار روند، اما انتخاب درمان باید بر اساس اولویت کاهش نگرانی یا کاهش اجتناب تجربی و نیز ویژگی های فردی مراجع تعیین شود.

کلیدواژه ها:

اختلال اضطراب فراگیر ، نگرانی بیمارگونه ، اجتناب تجربی ، درمان فراشناختی ، درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد.