امنیت زیست محیطی؛ چشم انداز جایگاه و نقش دولت ها در حکمرانی جهانی

امروزه بحران ها و مسائل زیست محیطی تهدیدات اولیه و ثانویه بی سابقه ای را علیه بشر رقم زده و این موضوعات را در بطن سیاست جهانی قرار داده است. تاثیر مخرب و ویران کننده این تهدیدات بر سلامت، اقتصاد، امنیت و ژئوپلیتیک جهانی، تشدید بیکاری و افزایش نابرابری های اقتصادی و چالش های ناشی از آن ها در سیاست داخلی کشورها نظیر افزایش پوپولیسم، به قدرت رسیدن حکومت های اقتدارگرا، تحت الشعاع قرار گرفتن تجارت آزاد، افزایش نزاع ها و درگیری های منطقه ای، افزایش مهاجرت اجباری، افزایش خشونت ها، جرائم سازمان یافته و خطر تروریسم و بنیادگرایی، درک سنتی از مفاهیم صلح و امنیت را که بیشتر نظامی، محدود و با حاصل جمع صفر بود را دستخوش تحول ساخت، و مفهوم جدید و فراگیری از امنیت را به وجود آورد که نه تنها تمامی مولفه های نظامی و سیاسی بلکه اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی را در برمی گیرد. این مفهوم جامع و فراگیر امنیت، با توجه به فقدان یک نهاد و قدرت سیاسی فراگیر بین المللی برای حل این مسائل و ناتوانی دولت های ملی در پاسخ به این چالش ها و تهدیدات، وظیفه تامین امنیت را به یک شبکه گسترده حکمرانی فراملی، چندجانبه و چند سطحی جهانی سوق داده است. مقاله پیش رو ضمن تبیین معنا و مفهوم امنیت زیست محیطی، به مفهوم پردازی حکمرانی جهانی در این حوزه و همچنین جایگاه و نقش دولت ها در این پدیده نوین سیاست جهانی و روابط بین الملل می پردازد.

کلیدواژه ها:

امنیت زیست محیطی ، حکومت جهانی ، دولت-ملت ، بازیگران فراملی ، روابط بین الملل ، سیاست های زیست محیطی ، چندجانبه گرایی ، بازیگران غیردولتی ، توافق نامه پاریس ، بحران زیست محیطی