باز طراحی مدل ارزیابی کیفیت افشای ریسک شرکت ها بر مبنای مدل زنجیره مارکوف پنهان

هدف: طراحی مدلی برای ارزیابی کیفیت افشای ریسک بر اساس احتمال همراستایی بین افشای ریسک و وضعیت واقعی ریسک شرکت. روش: مدل پژوهش بر پایه مدل زنجیره مارکوف پنهان و الگوریتم زنجیره مارکوف مونت کارلو و با استفاده از داده های ۱۵۰ شرکت پذیرفته شده و فعال در بورس اوراق بهادار تهران طراحی و برآورد شده است. از داده های بازه زمانی ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۸ برای پرورش و تخمین مدل و از داده های بازه زمانی ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۱ برای بررسی دقت پیش بینی مدل استفاده شده است. یافته ها: شاخص های ریسک سیستماتیک (بتا)، نوسان بازدهی سهام، نسبت درآمد صادراتی به کل درآمد و نوسان جریان نقد عملیاتی، عوامل موثر بر احتمال همراستایی افشای ریسک با وضعیت ریسک شرکت ها هستند. نسبت نقدینگی، اهرم عملیاتی، اهرم مالی و اندازه شرکت، با کیفیت افشای ریسک در حالت وضعیت ریسک پایین رابطه منفی دارند. نتیجه گیری: مدل پژوهش می تواند به عنوان مبنایی مناسب برای تحلیل و پیش بینی الگوهای افشای ریسک و ارتقای کیفیت اطلاعات ارائه شده به استفاده کنندگان صورت های مالی استفاده شود. همچنین مدل پژوهش، تاثیر شاخص های ریسک را بر احتمال افزایش افشای ریسک در دوره های زمانی متوالی پیش بینی می کند. این موضوع نشان می دهد شرکت ها تمایل دارند سطح افشای ریسک را بدون توجه به وضعیت واقعی ریسک افزایش دهند که این امر منجر به کیفیت پایین افشای ریسک می شود.

کلیدواژه ها:

کیفیت افشای ریسک ، وضعیت ریسک ، زنجیره مارکوف پنهان ، الگوریتم زنجیره مارکوف مونت کارلو ، روش سلسله مراتبی بیزین