مدلسازی پراکنش گونه گیاهی مورخوش تحت تاثیر عوامل اقلیمی و زیست محیطی دراستان هرمزگان

تغییر اقلیم تاثیر قابل توجهی بر پراکنش و بقای گونه های گیاهی دارد. هدف از این مطالعه، مدل سازی و ارزیابی تاثیر عوامل محیطی بر تعیین محدوده مناسب رویشگاه گونه Zhumeria majdae در استان هرمزگان، جنوب ایران است. داده های حضور گونه با استفاده از منابع علمی، مانند مشاهدات میدانی مستند و سوابق هرباریومی (موسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع) جمع آوری شده اند. این داده ها با ۱۹ متغیر زیست اقلیمی و توپوگرافی پایگاه داده WorldClim ترکیب شدند. از مدل MaxEnt برای ارزیابی ارتباط بین محیط اطراف و احتمال حضور این گونه استفاده شد. داده های دما، بارش و رطوبت نسبی (ماهانه و فصلی) ایستگاه های سینوپتیک و باران سنجی وزارت نیرو، یعنی ایستگاه های فین، سرچاهان و تشکوئیه که در نزدیکی محدوده های پراکنش این گونه قرار دارند، برای تجزیه وتحلیل دقیق تر داده های اقلیمی مورداستفاده قرار گرفت. نتیجه نشان داد که پراکنش گونه بیشترین تاثیر را از بارش زمستانی، شیب و میانگین دمای سالانه پذیرفته است. گونه Zhumeria majdae بهترین رشد را در مناطقی با بارندگی سالانه ۲۵۰ تا ۳۵۰ میلی متر، دمای زمستان ۸–۱۲ درجه سانتی گراد و دمای تابستان ۲۶–۳۲ درجه سانتی گراد و فصل رشد کوتاه تر نشان داد. سازگاری های فنولوژیکی مانند افزایش فصل رشد در مناطق خشک تر مانند سرچاهان و تنگ زاغ مشاهده شد. مدل MaxEnt دقت بالایی در پیش بینی پراکنش گونه نشان داد و بارندگی زمستانه را به عنوان مهم ترین عامل محدودکننده نشان داد. این مطالعه همچنین نشان داد که Z. majdae گونه ای حساس به آب وهوا با حاشیه تحمل محدود است که برای بقا و تولیدمثل موفق به بارندگی فصلی قابل توجه و دمای متوسط نیاز دارد.

کلیدواژه ها:

بارش زمستانی ، تغییراقلیم ، متغیرهای زیست اقلیمی ، فنولوژی گیاه