نقش فناوری های نوین در شفاف سازی و نظارت پذیری فرایند اجرای احکام قضایی

فرایند اجرای احکام، به عنوان یکی از ستون های اساسی نظام قضایی، نقشی حیاتی در تضمین حاکمیت قانون و اعتماد عمومی ایفا می کند. با این حال، این فرایند همواره با چالش هایی نظیر طولانی شدن، عدم شفافیت، احتمال فساد و دشواری نظارت موثر مواجه بوده است. ظهور و گسترش فناوری های نوین، از جمله هوش مصنوعی، بلاکچین، اینترنت اشیاء و پلتفرم های دیجیتال، فرصت های بی سابقه ای را برای ارتقاء شفافیت و نظارت پذیری در این فرایند فراهم آورده است. این مقاله با رویکردی نظری و اسنادی، به بررسی نقش این فناوری ها در تحول فرایند اجرای احکام می پردازد. ابتدا، مفهوم شفافیت و نظارت پذیری در اجرای احکام مورد بحث قرار گرفته و اهمیت آن تشریح می شود. سپس، مبانی نظری و پیشینه پژوهش در این زمینه بررسی و نقش فناوری های نوین مانند بلاکچین در ایجاد سوابق غیرقابل تغییر و ردیابی، هوش مصنوعی در تحلیل داده ها و پیش بینی ریسک، و پلتفرم های دیجیتال در تسهیل ارتباطات و اطلاع رسانی، تشریح می گردد. در ادامه، با نگاهی تطبیقی به تجربیات ایران و چند کشور پیشرو در استفاده از این فناوری ها، چالش ها و موانع اجرایی در ایران شناسایی و راهکارهای عملی و سیاستی برای رفع آن ها ارائه می شود. نتیجه گیری این مقاله بر ضرورت پذیرش و ادغام مسوولانه فناوری های نوین برای دستیابی به فرایندی عادلانه تر، کارآمدتر و مورد اعتماد جامعه در اجرای احکام تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

اجرای احکام ، شفافیت ، نظارت پذیری ، فناوری های نوین ، هوش مصنوعی ، بلاکچین ، حقوق ، ایران