تاثیر ترکیب تمرینات هوازی و بازی های شناختی بر کارکردهای اجرایی (حافظه فعال، انعطاف پذیری شناختی و بازداری پاسخ) در دانش آموزان دوره اول متوسطه

چکیده هدف پژوهش حاضر، بررسی تاثیر ترکیب تمرینات هوازی و بازی های شناختی بر کارکردهای اجرایی (حافظه فعال، انعطاف پذیری شناختی و بازداری پاسخ) در دانش آموزان دوره اول متوسطه بود. این مطالعه از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان پسر پایه هشتم دوره اول متوسطه شهر ابهر در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود که از میان آنان ۴۵ دانش آموز با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب و به طور تصادفی در سه گروه (هر گروه ۱۵ نفر) شامل گروه تمرینات هوازی، گروه بازی های شناختی و گروه ترکیبی (تمرینات هوازی + بازی های شناختی) جایگزین شدند. گروه های آزمایش به مدت ۸ هفته (هفته ای سه جلسه ۵۰ دقیقه ای) تحت مداخلات مربوطه قرار گرفتند. ابزارهای پژوهش شامل آزمون حافظه فعال دانیمن و کارپنتر، آزمون استروپ (برای سنجش بازداری پاسخ) و آزمون دسته بندی کارت های ویسکانسین (برای سنجش انعطاف پذیری شناختی) بود. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره و آزمون تعقیبی بنفرونی تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که هر سه روش مداخله ای نسبت به پیش آزمون تاثیر مثبت داشتند، اما گروه ترکیبی در مقایسه با دو گروه دیگر (تمرینات هوازی و بازی های شناختی) عملکرد بهتری در هر سه مولفه کارکردهای اجرایی نشان داد. بیشترین تفاوت معنادار در مولفه حافظه فعال و انعطاف پذیری شناختی بین گروه ترکیبی و گروه تمرینات هوازی مشاهده شد. نتایج این پژوهش نشان می دهد که ترکیب تمرینات هوازی و بازی های شناختی می تواند به عنوان یک رویکرد مداخله ای موثر و کارآمد در مدارس برای تقویت کارکردهای اجرایی دانش آموزان مورد استفاده قرار گیرد. این یافته ها بر اهمیت طراحی برنامه های حرکتی-شناختی تلفیقی در محیط مدرسه تاکید دارد.کلیدواژه ها: تمرینات هوازی، بازی های شناختی، حافظه فعال، انعطاف پذیری شناختی، بازداری پاسخ، دانش آموزان متوسطه اول