مفهوم شناسی عدالت در قرآن کریم و کاربردهای آن در جامعه امروز. (بررسی یک مفهوم کلیدی قرآنی.)

چکیده عدالت در قرآن کریم از بنیادی ترین مفاهیم اخلاقی، اجتماعی و الهیاتی است که مبنای شکل گیری بسیاری از آموزه ها و ساختارهای رفتاری انسان مسلمان محسوب می شود. این پژوهش با روش توصیفی–تحلیلی و با بهره گیری از آثار مفسران و قرآن پژوهان ایرانی، به مفهوم شناسی عدالت در قرآن و بررسی قابلیت های کاربردی آن در جامعه امروز می پردازد. در این پژوهش نشان داده می شود که عدالت قرآنی صرفا یک ارزش اخلاقی فردی نیست؛ بلکه نظامی جامع از تنظیم روابط، سامان دهی رفتار و مدیریت اجتماعی است که در سطح فردی، خانوادگی، اقتصادی، حقوقی، تربیتی و سیاسی (بدون ورود به مصادیق سیاسی معاصر) ابعاد گسترده ای دارد. این مقاله تلاش می کند ریشه های زبانی، قرآنی و تفسیری «عدل و قسط» را روشن سازد و در ادامه، با استناد به نیازهای جامعه امروز، امکان های اجرای عدالت قرآنی در عرصه های تعلیم و تربیت، مدیریت اجتماعی، نظام قضایی و اخلاق فردی را تبیین کند. یافته ها نشان می دهد که عدالت قرآنی، با تاکید بر کرامت انسانی، اعتدال، حق محوری و رعایت توازن، می تواند به عنوان یک الگوی کارآمد برای حل بسیاری از چالش های اخلاقی و اجتماعی جامعه امروز مورد استفاده قرار گیرد. کلیدواژه ها عدالت، قسط، قرآن کریم، مفهوم شناسی، اخلاق اجتماعی، کاربردهای معاصر، اعتدال.