تاثیر برنامه درسی پنهان بر پیشرفت تحصیلی دانش اموزان متوسطه

چکیدهبرنامه درسی پنهان به مجموعه یادگیری های نانوشته، غیررسمی و ضمنی گفته می شود که از طریق ساختار مدرسه، جو عاطفی، تعاملات اجتماعی، آیین ها، نمادها و رویه های اداری به دانش آموزان منتقل می گردد. این مطالعه با روش کیفی از نوع پدیدارشناسی به بررسی تاثیر برنامه درسی پنهان بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان مقطع متوسطه پرداخته است. جامعه پژوهش شامل دانش آموزان، معلمان و مدیران مدارس متوسطه شهر تهران بود که با استفاده از نمونه گیری هدفمند و معیار اشباع نظری، ۲۵ نفر مورد مصاحبه نیمه ساختاریافته قرار گرفتند. داده ها با استفاده از روش تحلیل تماتیک بر اساس مدل براون و کلارک (۲۰۰۶) تحلیل شدند. یافته های پژوهش نشان داد که برنامه درسی پنهان از سه مسیر اصلی بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان متوسطه تاثیر می گذارد: الف) جو عاطفی و مدیریت مدرسه ب) فعالیت های تربیت بدنی و ورزش ج) تعاملات همسالان و فرهنگ غیررسمی مدرسه. نتیجه پژوهش حاکی از آن است که برنامه درسی پنهان در مقطع متوسطه به دلیل حساسیت نوجوانان به محیط اجتماعی و شکل گیری هویت تحصیلی، تاثیری به اندازه برنامه درسی آشکار یا حتی بیشتر بر پیشرفت تحصیلی دارد. بر این اساس، توجه به مدیریت جو مدرسه و طراحی هدفمند فعالیت های تربیت بدنی به عنوان دو رکن اصلی برنامه درسی پنهان مثبت، ضروری است.کلیدواژه ها: برنامه درسی پنهان، پیشرفت تحصیلی، دانش آموزان متوسطه، مدیریت آموزشی، تربیت بدنی