تبیین نقش حمایت عاطفی معلمان در کاهش اضطراب تحصیلی و افزایش اعتمادبه نفس دانش آموزان

هدف از پژوهش حاضر، تبیین نقش حمایت عاطفی معلمان در کاهش اضطراب تحصیلی و افزایش اعتمادبه نفس دانش آموزان است. در نظام آموزشی امروز، عوامل روان شناختی و هیجانی ارتباطی تنگاتنگ با عملکرد تحصیلی و سازگاری دانش آموزان دارند و حمایت عاطفی معلمان به عنوان یکی از مهم ترین مولفه های محیط یادگیری، نقشی اساسی در بهبود تجربه تحصیلی ایفا می کند. این مطالعه با مرور مبانی نظری و پژوهش های پیشین، رابطه میان حمایت عاطفی، اضطراب تحصیلی و اعتمادبه نفس را از منظر روان شناسی تربیتی بررسی می کند. یافته های نظری نشان می دهد که حمایت عاطفی معلم – شامل درک همدلانه، پذیرش، توجه به احساسات و بازخورد مثبت – موجب افزایش احساس امنیت روانی دانش آموز و کاهش ترس از ارزیابی و شکست می شود. چنین حمایتی از طریق ایجاد جو کلاس مثبت و تقویت روابط انسانی، به کاهش فشارهای روانی و اضطراب تحصیلی منجر می گردد. در مقابل، نبود ارتباط عاطفی موثر و بازخوردهای منفی معلم، می تواند اضطراب، احساس ناکارآمدی و افت تحصیلی را تشدید کند. همچنین، حمایت عاطفی باعث تقویت سازه های انگیزشی نظیر خودکارآمدی و اعتمادبه نفس تحصیلی می شود؛ بدین معنا که دانش آموزان در سایه توجه و اعتماد معلم، ارزیابی واقع بینانه تری از توانایی های خود پیدا کرده و با انگیزه بیشتری در فعالیت های کلاس مشارکت می کنند. تحلیل مدل های مفهومی بیانگر آن است که میانجی هایی نظیر امنیت روانی، رابطه مثبت با معلم و انگیزش درونی، پیوند میان حمایت عاطفی با کاهش اضطراب و افزایش اعتمادبه نفس را توضیح می دهند. نتایج این پژوهش بر ضرورت توجه سیاست گذاران آموزشی به ابعاد عاطفی و ارتباطی فرآیند یاددهی–یادگیری تاکید دارد و پیشنهاد می کند تقویت مهارت های ارتباطی، همدلی و بازخورد مثبت در برنامه های تربیت معلم به عنوان یک راهبرد کلیدی برای ارتقای سلامت روان و عملکرد تحصیلی دانش آموزان مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

حمایت عاطفی معلم ، اضطراب تحصیلی ، اعتمادبه نفس ، روابط معلم–دانش آموز ، امنیت روانی