بررسی پدیده قلدری سایبری (Cyberbullying) در دانش آموزان و تبیین راهکارهای مداخله ای موثر برای مشاوران مدارس

مقدمه: با گسترش روزافزون فناوری های ارتباطی و حضور گسترده نوجوانان در فضای مجازی، پدیده قلدری سایبری به عنوان یک معضل جدی سلامت روان و امنیت اجتماعی ظهور کرده است. این پژوهش با هدف بررسی شیوع و ماهیت این پدیده و ارائه راهکارهای مداخله ای کارآمد برای مشاوران مدارس انجام شد.روش کار: این مطالعه از نوع آمیخته (کمی و کیفی) بود. در بخش کمی، ۳۰۰ دانش آموز مقطع متوسطه با روش نمونه گیری خوشه ای انتخاب شدند و پرسشنامه قلدری سایبری را تکمیل کردند. در بخش کیفی و مداخله ای، یک بسته آموزشی-درمانی طی ۸ جلسه برای گروه آزمایش اجرا شد. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس (ANCOVA) و تحلیل محتوای کیفی بررسی شدند.یافته ها: نتایج نشان داد که نرخ شیوع قربانی شدن و قلدری در فضای مجازی معنادار است. تحلیل ها حاکی از آن بود که مداخلات مشاوره ای مبتنی بر رویکرد شناختی-رفتاری و آموزش سواد دیجیتال، به طور معناداری (P < ۰.۰۱) موجب کاهش اضطراب ناشی از قلدری و افزایش مهارت های مقابله ای در دانش آموزان می شود.نتیجه گیری: مشاوران مدرسه با ایفای نقش کلیدی در شناسایی زودهنگام و مداخله تخصصی، می توانند آسیب های روانی ناشی از قلدری سایبری را کاهش دهند. تدوین پروتکل های بومی و آموزش خانواده ها از ضرورت های این حوزه است.

کلیدواژه ها:

قلدری سایبری ، مداخله مشاوره ای ، سلامت روان دانش آموزان ، آسیب های فضای مجازی ، سواد دیجیتال ، روانشناسی مدرسه.