هوش هیجانی وعملکرد ورزشی دانش آموزان

هوش هیجانی به عنوان یکی از سازه های نوین روان شناسی، نقش تعیین کننده ای در تبیین رفتار، انگیزش و عملکرد افراد در موقعیت های مختلف ایفا می کند و در سال های اخیر توجه پژوهشگران حوزه آموزش و ورزش را به طور فزاینده ای به خود جلب کرده است. در محیط های آموزشی، به ویژه در درس تربیت بدنی و فعالیت های ورزشی دانش آموزان، عوامل هیجانی در کنار توانایی های جسمانی و مهارتی، سهم قابل توجهی در کیفیت عملکرد ورزشی دارند. هدف از این پژوهش مروری، تبیین جایگاه و نقش هوش هیجانی در عملکرد ورزشی دانش آموزان و تحلیل ارتباط ابعاد مختلف هوش هیجانی با مولفه های جسمانی، روانی و رفتاری عملکرد ورزشی در بستر مدرسه است. این مقاله با رویکرد توصیفی تحلیلی و بر پایه مطالعات کتابخانه ای و اسنادی انجام شده و با بهره گیری از پژوهش های داخلی و خارجی، به بررسی مولفه هایی نظیر خودآگاهی هیجانی، خودتنظیمی، انگیزش درونی، همدلی و مهارت های اجتماعی در ارتباط با عملکرد ورزشی دانش آموزان می پردازد. یافته های مطالعات پیشین نشان می دهد دانش آموزانی که از سطح بالاتری از هوش هیجانی برخوردارند، توانایی بیشتری در مدیریت استرس رقابتی، کنترل هیجانات منفی، افزایش تمرکز، تعامل موثر با هم تیمی ها و پذیرش بازخوردهای مربیان دارند که این عوامل به طور مستقیم و غیرمستقیم موجب بهبود عملکرد ورزشی آنان می شود (گلمن، ۱۹۹۵؛ بار-آن، ۲۰۰۰). همچنین پژوهش های انجام شده در ایران حاکی از آن است که هوش هیجانی می تواند پیش بینی کننده معناداری برای موفقیت ورزشی، مشارکت فعال در فعالیت های بدنی و تداوم رفتارهای سالم حرکتی در میان دانش آموزان باشد (بشارت، ۱۳۹۰؛ کریمی و همکاران، ۱۳۹۶). نتایج این مطالعه مروری بر ضرورت توجه نظام آموزشی و معلمان تربیت بدنی به پرورش مهارت های هیجانی در کنار آموزش مهارت های جسمانی تاکید دارد. ادغام آموزش هوش هیجانی در برنامه های تربیت بدنی مدرسه ای می تواند زمینه ساز ارتقای عملکرد ورزشی، سلامت روان و رشد همه جانبه دانش آموزان شود. در مجموع، هوش هیجانی به عنوان یک سرمایه روان شناختی مهم، نقشی کلیدی در بهینه سازی عملکرد ورزشی دانش آموزان ایفا می کند و شایسته توجه جدی در سیاست گذاری ها و برنامه ریزی های آموزشی است.

کلیدواژه ها:

هوش هیجانی ، عملکرد ورزشی ، دانش آموزان ، تربیت بدنی مدرسه ای ، مهارت های هیجانی