تحلیل مفهوم صبر در قرآن با تکیه بر مقایسه تفاسیر شیعی و اهل سنت

صبر از مفاهیم بنیادین قرآن کریم است که در بیش از نود موضع به صورت مستقیم و غیرمستقیم مورد تاکید قرار گرفته و جایگاهی محوری در منظومه اخلاق اسلامی دارد. این پژوهش با هدف تحلیل مفهوم صبر در قرآن کریم و مقایسه رویکردهای تفسیری مکتب شیعه و اهل سنت در تبیین این مفهوم انجام شده است. روش تحقیق این مقاله به صورت تحلیلی- توصیفی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای و بررسی تفاسیر معتبر هر دو مکتب است. یافته های پژوهش نشان می دهد که هر دو مکتب تفسیری در اصل ماهیت صبر، اقسام سه گانه آن (صبر بر طاعت، صبر از معصیت و صبر بر مصیبت) و نقش محوری آن در تربیت نفس اتفاق نظر دارند؛ اما در برخی وجوه تفسیری تفاوت هایی قابل توجه دیده می شود. مفسران شیعی با تکیه بر روایات اهل بیت، ابعاد باطنی و پیوند صبر با مفهوم ولایت را برجسته می سازند، در حالی که مفسران اهل سنت بیشتر بر جنبه های فقهی، کلامی و زهدگرایانه این مفهوم تاکید دارند. در مجموع، وجوه اشتراک دو مکتب بر افتراقات آن ها غلبه دارد و این امر نشان دهنده ظرفیت بالای مفهوم صبر برای گفتگوی بین مذهبی و تقریب دیدگاه هاست.

کلیدواژه ها:

صبر ، قرآن کریم ، تفسیر تطبیقی ، مکتب شیعه ، مکتب اهل سنت ، اخلاق اسلامی