الگوی مطلوب تدریس در پرتو سند تحول بنیادین: ویژگی ها، چالش ها و راهکارها

این پژوهش با هدف تبیین الگوی مطلوب تدریس در پرتو سند تحول بنیادین آموزش و پرورش و شناسایی مهم ترین چالش ها و راهکارهای تحقق آن انجام شده است. بر اساس مبانی نظری سند تحول، تدریس زمانی مطلوب است که در خدمت تربیت همه جانبه و متوازن دانش آموزان در ساحت های شش گانه تربیتی قرار گیرد و از سطح انتقال معلومات فراتر رفته، به فرایندی تعاملی، معنادار و هویت ساز تبدیل شود. روش پژوهش کیفی و مبتنی بر مطالعه کتابخانه ای اسنادی است؛ بدین منظور، اسناد بالادستی، کتاب ها، مقالات علمی، پایان نامه ها و آثار مرتبط با تدریس و سند تحول بنیادین مورد تحلیل محتوای کیفی قرار گرفت. یافته ها نشان می دهد الگوی مطلوب تدریس در این چارچوب، الگویی است یادگیرنده محور، فعال، موقعیت محور و مسئله گرا که در آن معلم نقش مربی، تسهیل گر و طراح یادگیری را بر عهده دارد، دانش آموز مشارکت کننده و مسئول یادگیری خویش است، روش ها متنوع و مشارکتی بوده و ارزشیابی به صورت فرایندی، توصیفی و رشددهنده طراحی می شود. با این حال، بین وضعیت مطلوب ترسیم شده در سند و وضعیت رایج کلاس های درس شکاف معناداری وجود دارد؛ استمرار رویکردهای سنتی، محتوامحور و امتحان محور، کمبود آگاهی و مهارت معلمان در به کارگیری روش های فعال، محدودیت های ساختاری و فرهنگی و غلبه منطق کنکور از مهم ترین چالش های شناسایی شده اند. بر اساس نتایج، گذار به الگوی مطلوب تدریس مستلزم رویکردی چندسطحی شامل توانمندسازی عمیق و مدرسه محور معلمان، بازنگری در برنامه درسی و نظام ارزشیابی، تقویت فرهنگ مدرسه ای یادگیری محور و فراهم سازی حمایت های مدیریتی و سیاستی است. این پژوهش با تبیین ویژگی ها، چالش ها و راهکارهای الگوی مطلوب تدریس، می تواند به غنای ادبیات بومی و هدایت برنامه های بهبود کیفی تدریس و تربیت کمک نماید.

کلیدواژه ها:

اسناد بالادستی ، سند تحول ، تدریس ، یادگیری