تمرینات متناوب شدید کوتاه مدت بر شاخص های قلبی-عروقی

زمینه و هدف:تمرینات متناوب شدید کوتاه مدت (HIIT) طی سال های اخیر به عنوان یکی از موثرترین روش های تمرینی برای بهبود سلامت قلبی‑عروقی مطرح شده است. این الگوی تمرینی با دوره های بسیار شدید فعالیت و فواصل کوتاه استراحت، ظرفیت هوازی را با زمان کمتر نسبت به تمرینات استقامتی سنتی افزایش می دهد. هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر یک دوره کوتاه مدت تمرینات متناوب شدید بر شاخص های کلیدی قلبی–عروقی شامل ضربان قلب استراحت، فشار خون سیستولیک و دیاستولیک، اکسیژن مصرفی بیشینه، و متغیرهای مرتبط با عملکرد عروق است.روش بررسی:در این مطالعه شبه تجربی، افراد سالم و فعال بدنی به طور داوطلبانه در یک برنامه چهار تا شش هفته ای HIIT شرکت کردند. پروتکل تمرینی شامل تناوب های ۳۰ تا ۶۰ ثانیه فعالیت شدید در محدوده ۸۵ تا ۹۵ درصد ضربان قلب بیشینه، همراه با دوره های ریکاوری فعال بود. شاخص های قلبی–عروقی در پیش آزمون و پس آزمون با استفاده از آزمون های استاندارد فیزیولوژیکی اندازه گیری شد. متغیرهای اصلی مورد بررسی شامل VO₂max، ضربان قلب استراحت، فشار خون، سرعت جریان خون و شاخص های عملکرد اندوتلیال بودند.یافته ها:نتایج نشان داد که حتی یک دوره کوتاه مدت HIIT سبب بهبود معنادار در VO₂max و کاهش ضربان قلب استراحت شد. کاهش خفیف اما پایدار در فشار خون سیستولیک و دیاستولیک مشاهده شد که نشان دهنده بهبود مقاومت عروقی محیطی است. همچنین نشانه هایی از ارتقای عملکرد اندوتلیال و افزایش کارایی پمپاژ قلب دیده شد. یافته ها تایید می کنند که شدت بالای فعالیت در کنار زمان محدود، پاسخ های فیزیولوژیکی قابل توجهی را تحریک می کند که معمولا در دوره های طولانی مدت تمرینات استقامتی مشاهده می شود.نتیجه گیری:تمرینات متناوب شدید کوتاه مدت می تواند به عنوان یک مداخله موثر، کم هزینه و زمان کارآمد برای بهبود شاخص های قلبی–عروقی مورد استفاده قرار گیرد. این نوع تمرین گزینه ای ارزشمند برای افراد کم وقت، ورزشکاران و حتی برنامه های پیشگیری از بیماری های قلبی–عروقی محسوب می شود. با توجه به اثربخشی قابل توجه HIIT، پیشنهاد می شود از آن در طراحی برنامه های تمرینی سلامت محور و ارتقای آمادگی قلبی–عروقی بهره گرفته شود.