بررسی نقش مراقب سلامت در غربالگری اولیه مشکلات رشد و تکامل دختران در سنین مدرسه

رشد و تکامل کودکان در سنین مدرسه یکی از مهم ترین شاخص های سلامت عمومی جامعه محسوب می شود و غربالگری مستمر این فرایند می تواند از بروز بسیاری از اختلالات جسمی، شناختی و رفتاری در سال های بعد جلوگیری کند. به ویژه در میان دانش آموزان دختر، که ورود به دوره های رشدی حساس تری را تجربه می کنند، نظارت صحیح و علمی بر روند رشد و تکامل اهمیت دوچندان می یابد. مراقبان سلامت در مدارس نقش کلیدی در شناسایی زودهنگام مشکلات رشدی، ارزیابی سلامت جسمانی، تکامل حرکتی، وضعیت تغذیه، رشد قدی و وزنی، بینایی، شنوایی و علائم اولیه اختلالات یادگیری دارند. پژوهش حاضر با هدف بررسی دقیق نقش مراقب سلامت در غربالگری اولیه مشکلات رشد و تکامل دختران در دوره ابتدایی انجام شد. روش پژوهش به صورت توصیفی تحلیلی بوده و داده ها از طریق پرونده های سلامت، نمون برگ های استاندارد پایش رشد، چک لیست های غربالگری و مصاحبه نیمه ساختاریافته با مراقبان سلامت جمع آوری گردید. نتایج نشان داد که مراقبان سلامت نقش تعیین کننده ای در شناسایی اختلالات رشد مانند کم وزنی، اضافه وزن، اختلالات بینایی، شنوایی، مشکلات حرکتی ظریف و درشت، و علائم اولیه اختلالات یادگیری ایفا می کنند. همچنین یافته ها بیانگر آن بود که انجام منظم غربالگری سبب کاهش پیامدهای بلندمدت مشکلات رشدی شده و با ارتقای آگاهی والدین و معلمان از طریق آموزش های هدفمند، کیفیت سلامت دختران دانش آموز به طور معناداری افزایش می یابد. تحلیل جداول نتایج نیز نشان داد که مداخلات به موقع مراقب سلامت، ارجاع سریع و آموزش های فردی و گروهی به خانواده ها و دانش آموزان اثربخش ترین اقدامات در کاهش مشکلات رشدی هستند. بر اساس این یافته ها، پژوهش حاضر نتیجه می گیرد که تقویت جایگاه حرفه ای مراقبان سلامت، به روزرسانی ابزارهای غربالگری، افزایش تعداد نیروهای متخصص و ادغام برنامه های غربالگری رشد در ساختار آموزشی مدارس می تواند نقش مهمی در پیشگیری از اختلالات رشدی و تضمین سلامت دختران در سنین مدرسه داشته باشد.

کلیدواژه ها:

مراقب سلامت ، غربالگری اولیه ، رشد و تکامل ، دانش آموزان دختر