معنی ولایت فقیه در اهل تسنن و بزرگان آنان

مفهوم ولایت فقیه اگرچه بهعنوان نظریهای حکومتی در اندیشه سیاسی شیعه امامی شهرت یافته، اما ریشهها و کاربردهای معنایی آن در سنت اهل تسنن نیز قابل ردیابی است. در این مقاله، معنای ولایت فقیه در نزد علمای اهل سنت با تاکید بر آرای بزرگان این مذهب مانند غزالی، ابن تیمیه، ابن قیم الجوزیه و شاطبی بررسی شده است. روش پژوهش ترکیبی از تحلیل مفهومی و تطبیقی با رویکرد تاریخی‑تفسیری است. یافتهها نشان میدهد که در فقه اهلسنت، ولایت فقیه اغلب به معنای «اختیار شرعی حاکم یا قاضی» در امور عامه همچون حسبه و سیاست شرعیه به کار رفته؛ نه به مثابه نظریه تمامعیار رهبری سیاسی. همچنین این مفهوم ذیل عناوینی چون «ولایت امت»، «بیعه الخلافه» و «سلطه العالم» ظاهر میگردد. بزرگان اهلسنت بر «شروط عدالت، علم و اهلیت» برای دارنده این ولایت تاکید داشتهاند. در مجموع، ولایت فقیه در تسنن مفهومی محدودتر و عمدتا قضایی‑حسبهای دارد تا یک نظام ولایی مطلق است

کلیدواژه ها:

ولایت فقیه ، اهل تسنن ، سیاست شرعیه ، حسبه.