بررسی تاثیر نرم افزارهای طراحی حرکات ورزشی بر یادگیری ریتم و هماهنگی عصب و عضله در دانش آموزان مقطع متوسطه

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر استفاده از نرم افزارهای طراحی حرکات ورزشی بر یادگیری ریتم و هماهنگی عصب و عضله در دانش آموزان مقطع متوسطه استان گلستان در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت، نیمه تجربی با طرح پیش آزمون-پس آزمون همراه با گروه کنترل و آزمون یادداری بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان پسر و دختر مقطع متوسطه استان گلستان (حدود ۱۲۰,۰۰۰ نفر) بود. نمونه گیری به روش خوشه ای چندمرحله ای انجام شد و در نهایت ۱۸۰ دانش آموز (۹۰ نفر گروه آزمایش و ۹۰ نفر گروه کنترل) از سه شهرستان (گرگان، گنبدکاووس و آزادشهر) انتخاب شدند. گروه آزمایش به مدت ۸ جلسه ۴۵ دقیقه ای تحت آموزش با نرم افزار طراحی حرکات ورزشی قرار گرفتند، در حالی که گروه کنترل همان مهارت را با روش سنتی (نمایش مستقیم معلم و تکرار) تمرین کردند. متغیرهای وابسته شامل ریتم حرکتی (اندازه گیری شده با آزمون خطای زمان بندی ضربان) و هماهنگی عصب و عضله (اندازه گیری شده با الکترومیوگرافی سطحی از عضلات چهارسر ران و همسترینگ) بودند.داده های گردآوری شده با استفاده از نرم افزار آماری SPSS نسخه ۲۶ تحلیل شدند. برای بررسی نرمال بودن توزیع داده ها از آزمون کولموگروف-اسمیرنوف و برای بررسی همگنی واریانس ها از آزمون لوین استفاده گردید. برای مقایسه دو گروه (آزمایش و کنترل) در متغیرهای وابسته در سه مرحله زمانی (پیش آزمون، پس آزمون و یادداری)، از روش تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر استفاده شد. همچنین برای مقایسه تاثیر روش آموزشی بر زیرگروه های مختلف (بر اساس پایه تحصیلی و منطقه جغرافیایی)، از تحلیل واریانس دوطرفه و برای مقایسه درصد دانش آموزان دست یافته به سطح تسلط، از آزمون کای دو استفاده گردید. داده های الکترومیوگرافی با استفاده از نرم افزار تخصصی EMGworks Analysis پردازش و شاخص های ریشه میانگین مربعات و زمان شروع فعالیت عضلانی استخراج شدند.یافته های پژوهش نشان داد که استفاده از نرم افزار طراحی حرکات ورزشی تاثیر معناداری بر بهبود ریتم و هماهنگی عصب و عضله در دانش آموزان داشت (p < ۰.۰۰۱). گروه آزمایش در متغیر ریتم حرکتی کاهش ۶۳ درصدی خطای زمان بندی ضربان (از ۱۲۸ به ۴۷ میلی ثانیه) و در متغیر هماهنگی عصب و عضله کاهش ۵۷ درصدی شاخص هم زمانی انقباض (از ۰.۴۲ به ۰.۱۸) را نشان داد، در حالی که گروه کنترل بهبود کمتری داشت (به ترتیب ۲۵ و ۲۰ درصد). نرم افزار در مقایسه با روش سنتی از برتری معناداری برخوردار بود (اندازه اثر بزرگ، d > ۰.۸). بیشترین میزان بهبود ریتم در دانش آموزان پایه اول متوسطه مشاهده شد و نرم افزار اثر جبرانی معناداری در مناطق روستایی نشان داد (بهبود بیشتر دانش آموزان روستایی نسبت به شهری). همچنین نتایج آزمون یادداری (دو هفته پس از مداخله) نشان داد که یادگیری حاصل از نرم افزار از پایداری معناداری برخوردار بوده و تفاوت معناداری بین پس آزمون و یادداری وجود نداشت (p > ۰.۰۵). به طور کلی، نرم افزارهای طراحی حرکات ورزشی به عنوان ابزاری موثر، کارآمد و عادلانه برای بهبود یادگیری ریتم و هماهنگی عصب و عضله در دانش آموزان مقطع متوسطه توصیه می شوند.

کلیدواژه ها:

نرم افزار طراحی حرکات ورزشی ، ریتم حرکتی ، هماهنگی عصب و عضله ، دانش آموزان مقطع متوسطه ، بازخورد همزمان ، استان گلستان