بررسی راهکارهای شکل گیری هویت و شایستگی های حرفه ای در طول دوره ی کارورزی

دوره کارورزی به عنوان بستر حیاتی پیوند نظریه و عمل، نقشی تعیین کننده در شکل گیری هویت و شایستگی های حرفه ای دانشجومعلمان دارد. این پژوهش با هدف شناسایی راهکارهای موثر در ارتقای کیفیت دوره کارورزی و تبیین عوامل موثر بر شکل گیری هویت و شایستگی حرفه ای دانشجومعلمان انجام شده است. مطالعه حاضر از نوع کیفی و با روش سنتز پژوهی انجام شده است. داده های پژوهش از طریق جستجوی نظام مند در پایگاه های معتبر داخلی و بین المللی گردآوری و در نهایت ۶۶ مقاله مرتبط در بازه زمانی ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۴ مورد تحلیل قرار گرفت. تحلیل داده ها با استفاده از کدگذاری در سه مرحله باز، محوری و انتخابی انجام شد. یافته ها در قالب ۴ مقوله اصلی شامل: هویت چندلایه، پویا و مبتنی بر تجربه در شکل دهی نقش حرفه ای معلم، شایستگی حرفه ای معلم به عنوان سازه ای چندبعدی متشکل از دانش، مهارت، نگرش و توانش های کنش گرانه، کارورزی به عنوان بستر کلیدی تجربه زیسته معلم برای توسعه شایستگی و هویت حرفه ای، چالش ها و الزامات نظام مند برای ارتقای اثربخشی کارورزی در تربیت معلم ارائه شدند. نتایج نشان داد که کارورزی مبتنی رویکرد تاملی و فکورانه، با تاکید بر یادگیری موقعیت محور، مشاهده فعال، تمرین تدریس در شرایط واقعی و دریافت بازخورد تخصصی، نقش کلیدی در توسعه شایستگی هایی چون تفکر تحلیلی، خودکارآمدی، تعهد حرفه ای و توان مدیریت کلاس دارد. همچنین، چالش هایی از جمله ناهماهنگی نهادی، ضعف در نظارت و پشتیبانی، ناکافی بودن زمان حضور در مدرسه و کمبود آمادگی معلمان راهنما شناسایی شدند. این پژوهش بر ضرورت بازنگری در طراحی برنامه کارورزی، تقویت پیوند دانشگاه و مدرسه، تربیت معلمان راهنمای متخصص و ایجاد بسترهای حمایتی برای تجربه ی زیسته معلمی تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

هویت ، شایستگی ، کاروزی